Giảm thuế nhập khẩu, giá ô tô có rẻ hơn?

Theo lộ trình khu vực mậu dịch tự do ASEAN (AFTA), từ nay đến năm 2018, mức thuế nhập khẩu ô tô nguyên chiếc khu vực ASEAN sẽ giảm dần cho đến lúc chỉ còn 0%. Lộ trình giảm thuế một mặt sẽ giúp cho giá xe đỡ “gánh” thuế nhập khẩu, nhưng câu hỏi đặt ra là liệu chăng giá bán ra có rẻ hơn?

Lộ trình thuế quan ngày càng giảm

Trong năm 2014, mức thuế nhập khẩu ô tô đã giảm còn 50%, sang năm 2015 còn 35%. Theo lộ trình, năm 2016 giảm còn 20%, năm 2017 là 10% và 2018 chỉ còn 0%.

Nhìn vào lộ trình gia nhập AFTA, các chuyên gia trong ngành dự đoán, người tiêu dùng Việt Nam sẽ được sử dụng xe ô tô giá rẻ trong vài năm nữa. Bởi đến năm 2018, khi thuế nhập khẩu ô tô về 0%, một thị trường ô tô sôi động đã và đang được báo trước, nhưng phần lớn thị trường sẽ chủ yếu bị chiếm lĩnh bởi xe ô tô nhập khẩu nguyên chiếc.

Với lộ trình giảm thuế nhập khẩu ô tô, Bộ Công thương cũng xây dựng phương án ưu đãi các nhà sản xuất trong nước bằng việc giảm thuế tiêu thụ đặc biệt và thuế trước bạ. Theo đó, thuế tiêu thụ đặc biệt với ô tô dưới 10 chỗ được đề xuất giảm 50%, lệ phí trước bạ đăng ký lần đầu cũng giảm 50%. Nếu phương án này đi vào hiện thực thì thuế tiêu thụ đặc biệt của ô tô dưới 10 chỗ sẽ còn 22,5-30% và thuế đăng ký trước bạ sẽ còn 5-7%.

Theo các chuyên gia trong ngành, nếu các lộ trình giảm thuế nói trên được thực hiện cùng thời điểm thì giá ô tô tại Việt Nam sẽ giảm mạnh là điều đã được nhìn thấy.

Nhưng giá xe sao vẫn cao?

Vậy tại sao giá xe trong tương lai được dự đoán vẫn không khác so với hiện tại? Phải chăng do mức thuế, phí quá cao nên giá ô tô ở Việt Nam luôn ở mức cao chót vót hay vì một nguyên nhân nào khác?

Từ nhiều năm qua, ôtô vẫn được coi là mặt hàng xa xỉ, vì thế đánh thuế rất cao ở mọi loại thuế phí như giá trị gia tăng, tiêu thụ đặc biệt (TTĐB), trước bạ cùng gần 10 loại phí khác. Ngoài ra, xe nhập khẩu còn thiệt thòi hơn nữa khi chịu rào cản thuế nhập khẩu, vốn đánh rất cao để bảo hộ ngành sản xuất trong nước.

Mặt khác, sự tương quan về thu nhập của người dân, hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông vẫn chưa đồng bộ để phát triển loại phương tiện này. 

Đứng trước tình cảnh trên, các “đại gia” như Toyota, Ford hay Honda chỉ trả lời nước đôi, rằng sẽ làm hết sức đóng góp cho ngành sản xuất Việt Nam, nhưng vấn đề lợi nhuận vẫn đặt lên hàng đầu, tức nếu giá xe nhập giảm thì hãng sẽ chuyển sang thuần nhập khẩu, đòi hỏi những chính sách có lợi từ chính phủ để duy trì sản xuất.

Tuy nhiên, triển vọng này khó xảy ra, bởi nếu người dân dễ mua xe ô tô, Chính phủ sẽ lo lắng về lượng phương tiện tăng cao, trong khi đó Cơ sở hạ tầng tại Việt Nam chưa đủ đáp ứng nhu cầu đi lại. Từ đó, các chính sách về thuế - phí sẽ lần lượt ra đời nhằm đáp ứng nhu cầu thực tiễn và hạn chế việc mu axe. Thực tế đã chứng minh, dù hiện tại doanh số thị trường xe hơi Việt Nam còn khá nhỏ nhưng hai thành phố lớn là Hà Nội và TP HCM đã có những mức thuế phí cao hơn hẳn địa phương khác (đăng ký biển số, trước bạ). Cụ thể, từ tháng 9/2015, mức phí đăng ký biển số xe tại TP.HCM đã tăng lên 11 triệu đồng thay vì trước đó chỉ có 2 triệu đồng.

Ngoài ra, những hàng rào kỹ thuật, yêu cầu về tài chính, kho bãi của đại lý,… cũng là một trong những vấn đề nhằm hạn chế lượng xe ô tô trên thị trường.

Từ đó, ta có thể thấy, yếu tố ảnh hưởng đến giá xe hơi tại Việt Nam không phải là thuế nhập khẩu, thuế TTĐB hay bất cứ loại thuế phí nào khác mà thực chất phụ thuộc vào ý chí của cơ quan quản lý, khi nào ôtô còn là mặt hàng "cần hạn chế tiêu dùng", khi đó giá xe vẫn còn cách xa mức thu nhập của người dân.