Tiêu thụ ô tô tại Việt Nam giảm gần 30% đầu năm 2023

Doanh số bán hàng trong 2 tháng đầu năm 2023 đạt 50.000 chiếc, giảm 27% so với cùng kỳ năm 2022 mặc dù trong tháng 2, tất cả các hãng đều ghi nhận doanh số tăng.

Từ tháng 10-12/2022, khi nguồn cung đã được cải thiện, nền kinh tế vĩ mô ghi nhận kết quả tăng trưởng tích cực nhưng riêng sản lượng tiêu thụ xe ô tô tại Việt Nam lại đột ngột suy giảm. Sự sụt giảm tiếp tục kéo dài cho đến hết tháng 2 và dự đoán sẽ tiếp diễn tới hết năm, dự báo cho một năm đầy khó khăn của thị trường xe trong nước.

Thời gian vừa qua, các hãng, đại lý không ngừng áp dụng nhiều chương trình khuyến mãi như hỗ trợ trước bạ, giảm giá xe, tặng phụ kiện... để kích cầu. Tuy nhiên theo ghi nhận của Hiệp hội các nhà sản xuất ôtô Việt Nam (VAMA) và các đơn vị nhập khẩu khác, doanh số trong tháng 2 vừa qua cũng chỉ đạt 23.040 xe, tăng 33% so với tháng trước đó nhưng gần như đứng yên với mức tăng 1%, không đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái.

Trong tháng 2, các hãng như Hyundai, VinFast cũng chỉ đạt mức tăng nhẹ. Cụ thể, Hyundai đạt 5.467, tương ứng mức tăng trưởng 56% so với tháng trước; VinFast là 16%, đạt 416 xe.

Lý giải cho hiện tượng sụt giảm này, các chuyên gia cho rằng nguyên nhân là do những biến động của kinh tế vĩ mô, lãi suất cho vay tăng cao... khiến nhu cầu mua xe của người dân chững lại từ cuối 2022 và kéo dài sang đầu 2023. 

Những tín hiệu trên cho thấy nền công nghiệp ô tô sẽ đối mặt với nhiều thách thức trong năm 2023. Căn cứ theo thực tế, doanh số toàn thị trường xe ô tô cả năm nay (bao gồm cả xe du lịch và thương mại) bị cảnh báo sụt giảm xấp xỉ 17.5% so với 2022, tương đương với hơn 85.500 xe.

Trong trung hạn, việc sụt giảm trong năm 2023 sẽ kéo theo tốc độ “ô tô hóa” tại Việt Nam chậm lại so với dự kiến (trong điều kiện thị trường tăng trưởng ổn định và không bị tác động bởi các yếu tố như kinh tế, dịch bệnh,... ). Thị trường xe ô tô (bao gồm cả xe du lịch và thương mại) có nguy cơ mất 37% sản lượng bán ra trong 5 năm tới (tương đương 1.807.000 xe).

Trong dài hạn, sự phát triển của Ngành Công nghiệp ô tô Việt Nam cũng sẽ bị ảnh hưởng đáng kể, mục tiêu xuất khẩu 90.000 xe và 10 tỷ USD giá trị xuất khẩu linh kiện phụ tùng vào năm 2035 (như nêu tại Quyết định số 1168/QĐ-TTg về Chiến lược phát triển Ngành Công nghiệp ô tô Việt Nam năm 2025, tầm nhìn đến 2035) sẽ không thể đạt được nếu không có những chính sách thúc đẩy kịp thời.

Bên cạnh các chương trình kích cầu của hãng, đại lý, thị trường ôtô đang chờ đợi thêm một trợ lực khác từ nhà nước. Chính phủ đã giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp cùng các cơ quan khác nghiên cứu đề xuất ưu đãi 50% lệ phí trước bạ cho ôtô sản xuất trong nước.

Đề xuất trên là của VAMA, Hiệp hội Doanh nghiệp cơ khí Việt Nam (VAMI), UBND tỉnh Quảng Nam - nơi đặt nhà máy của Trường Hải (hãng lắp ráp và bán các thương hiệu Kia, Mazda, Peugeot, BMW), UBND tỉnh Ninh Bình - nơi đặt nhà máy của TC Group (hãng bán xe Hyundai).

Không những các công ty có ôtô lắp ráp, Hiệp hội các nhà nhập khẩu ôtô được uỷ quyền tại Việt Nam (VIVA) cũng muốn được ưu đãi tương tự cho xe nhập nếu chính sách giảm 50% lệ phí trước bạ cho ôtô mới bán ra được thực thi. VIVA bao gồm các hãng như Audi, Bentley, Porsche, Volkswagen, Subaru...

Theo doanh nhân Võ Quốc Bình, giám đốc điều hành công ty Bình Minh, doanh nghiệp chuyên kinh doanh ôtô cũ và các dịch vụ chăm sóc xe tại TP HCM, thị trường ôtô năm nay rất khó tăng trưởng nếu không có giải pháp hỗ trợ từ Chính phủ lẫn bản thân các hãng xe. "Hỗ trợ lệ phí trước bạ là một cách để kích thích tiêu dùng nhưng không hoàn toàn thay đổi nhu cầu của người dân nếu lạm phát, lãi suất vay tiêu dùng vẫn cao như hiện nay", ông nói thêm.

Tổng hợp