Toyota Việt Nam đề nghị Chính phủ hỗ trợ để duy trì việc lắp ráp xe trong nước

Trong cuộc họp giữa Bộ Kinh tế thương mại và Công nghiệp Nhật Bản với Bộ Công thương Việt Nam diễn ra giữa tháng 4 vừa qua, đại diện của Toyota Việt Nam (TMV) đã đưa ra nhận định riêng về tình hình phát triển sắp tới của ngành công nghiệp xe hơi nước ta cùng với một số yêu cầu hỗ trợ từ phía chính phủ.

ToyotaToyota Việt Nam đề xuất giải pháp

Theo Toyota phân tích, việc giảm thuế nhập khẩu khu vực ASEAN xuống 0% trong năm 2018 đã tạo ra thách thức to lớn cho ngành công nghiệp xe hơi Việt Nam. Sự phát triển "èo uộc" của ngành công nghiệp phụ trợ và kỹ thuật lỗi thời đã đánh mất đi lợi thế cạnh tranh của việc lắp ráp xe trong nước. Sản lượng sản xuất xe hơi toàn thị trường Việt Nam chỉ 130.000 chiếc, chỉ khoảng 5,2% sản lượng sản xuất của Thái Lan. Riêng sản lượng xe Toyota Việt Nam chỉ 35.000 chiếc, dành riêng cho thị trường trong nước, trong khi sản lượng Toyota Thái Lan đến 750.000 chiếc, phục vụ cho nhiều thị trường Quốc tế. Như vậy, rõ ràng, Việt Nam chỉ là một mắt xích nhỏ trong chuỗi sản xuất toàn cầu của Toyota cũng như nhiều hãng xe hơi khác.

ToyotaLắp ráp tại nhà máy Toyota Việt Nam

Chính vì vậy, việc tiếp tục đầu tư tại nước ta có thể là một bước đi không khôn ngoan của hãng xe Nhật nếu không có các chính sách hỗ trợ cần thiết. Yêu cầu mà Toyota đưa ra chính là khoản trợ cấp 50% chênh lệch giá thành giữa xe nhập và xe sản xuất.

Theo như phân tích thì trong năm 2018, giá thành của một chiếc xe hơi nhập khẩu sẽ rẻ hơn 20% so với xe lắp ráp trong nước. Nếu tính trên doanh số của hãng hiện tại, thì khoản trợ cấp trên là cực kỳ lớn và Ngân sách Nhà nước khó có thể đáp ứng được.

ToyotaNgành công nghiệp xe hơi Việt Nam đang đứng trước bước ngoặc lớn

Thêm vào đó, theo quy định của WTO thì chúng ta không được phép bảo trợ một ngành riêng biệt hay một doanh nghiệp bất kỳ. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng đã từ chối giảm thuế tiêu thụ đặc biệt cho xe sản xuất trong nước với câu trả lời: "Việt Nam không có chính sách trợ cấp sản xuất". Điều này làm cho khó khăn chồng chất khó khăn.

Nếu không đáp ứng được yêu cầu của hãng thì rất có thể TMV sẽ từng bước ngừng sản xuất tại nước ta. Đây là một mất mát to lớn đối với ngành sản xuất xe hơi trong nước. Nhưng ở một khía cạnh nào đó, việc giảm thuế mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng do tiếp cận sản phẩm tốt với giá rẻ.

ToyotaToyota sẽ ngừng sản xuất, lắp ráp tại Việt Nam nếu không có sự hỗ trợ từ Chính Phủ

Nhiều ý kiến cho rằng việc thiếu tính cạnh tranh của ngành công nghiệp xe hơi nước ta là do TMV không thực hiện đúng cam kết nội địa hóa 30% sau 10 năm hoạt động. Đây là một cái nhìn phiến diện bởi vì trên thực tế việc nâng cao nội địa hóa không chỉ là trách nhiệm của cá nhân hay tổ chức mà cần phối hợp của các cơ quan quản lý Nhà nước, nhà đầu tư và thị trường. Trong sân chơi toàn cầu, những ngành không có lợi thế cạnh tranh sẽ bị đào thải, đó là điều tất yếu.