Cùng Lexus GX460 đến Côn Lôn - Thà đừng biết đến… (để thôi nuối tiếc!)

Ra Bắc mùa xuân, chúng tôi lên lịch trở lại Tây Bắc, lần này đích đến là một nơi khi nói tên nó ra, tất cả bạn bè, kể cả những tay phượt Đông Tây Nam Bắc đều suy nghĩ mông lung rồi lắc đầu chả biết nó ở đâu… : Côn Lôn.

Côn Lôn, trong sử sách, là tên gọi khác của đảo Côn Sơn hay Côn Đảo hiện nay. Đó cũng còn là tên của một trong những dãy núi cao và dài nhất thế giới. Nhưng Côn Lôn này là nơi tận cùng heo hút của tỉnh Tuyên Quang, giáp ranh một vùng heo hút khác của Hà Giang là Bắc Mê. Khám phá cung đường lạ đã là một cái thú, thú hơn nữa, lại được người bạn cho mượn chiếc GX460, nói như anh bạn ấy, để tôi “biết mùi Lexus như thế nào”.  Đúng là “để biết mùi”, vì Mercedes, BMW, Audi, Acura, Infiniti… đều đã từng cầm lái, nhưng chưa có duyên với Lexus ngoài một lần ngồi sau con LS600H của bác Minh “Xoài” (ông chủ tập đoàn Him Lam) và nghe bác ấy ca tụng em lếch xù  không còn chỗ nào chen vô (mà trong lòng lúc ấy đang thần tượng một thương hiệu khác). Đã thế, thử luôn cho biết!

Nhưng sao lại Côn Lôn?

Tính khoảng cách, thực ra Côn Lôn cũng không xa xôi là mấy (theo cách đo của những kẻ ngồi sau tay lái)-từ Hà Nội lên Tuyên Quang 160 km, từ thành phố Tuyên Quang lên thị trấn Nà Hang hơn 100 km và từ Nà Hang lên Côn Lôn chừng 50 km nữa, song năm 2013 trở về trước, đó là 50 km trường kỳ gian khổ men theo núi vốn chỉ dành cho xe máy và trước đó nữa, cho bọn… ngựa! Mãi tới khi nhà máy thuỷ điện Tuyên Quang được xây dựng, thì một con đường trải nhựa mới được mở từ Nà Hang vào hai xã “cô đơn” Côn Lôn và Sinh Long. Tuy vậy hiện tại xe khách cũng mới chỉ đi tới Yên Hoa, cách Côn Lôn chừng 10 km, đoạn từ Yên Hoa vào tới Côn Lôn vẫn là đường đất, mùa nắng bụi đỏ, mùa mưa trơn như đổ mỡ. Nhưng cũng chính những khó khăn trắc trở đường sá vậy lại góp phần giữ lại cho nơi này nhiều thứ thời nay sẽ chỉ có trong… “sách đỏ” (chi tiết kể sau).

One Way Ticket 310 km trong đó hầu hết là đường cao tốc (Hà Nội-Thái Nguyên) và đường nhựa, tính toán vậy, mà chỉ vì muốn tiết kiệm mươi cây số theo “anh Gúc gồ”, chúng tôi bị rơi vào “con đường trần ai” trước khi tới Tuyên Quang, đoạn Sơn Dương-Sơn Nam theo đường tắt. Tính là gần 15 km song cả quãng đường chưa đầy 20 km  hầu như không có một mét vuông nào bằng phẳng- tất cả đều “rỗ huê”- là thử thách sự kiên nhẫn và dĩ nhiên, đo độ êm ái và tiện nghi của con “tuần mã”.

Đến đây thì phải nói về Lexus GX460

Bản thân thường xuyên chạy SUV nhưng lần này chiếc SUV 7 chỗ quá “mênh mông” cho chúng tôi nên hàng ghế thứ ba được xếp lại dành chỗ cho hành lý. Một chuyến đi xa, trong những ngày đầu xuân ẩm ướt và nhiệt độ vùng cao khá thất thường, nên chúng tôi mang theo một khối lượng hành lý đáng kể- dĩ nhiên nó chẳng là gì với khoang chứa đồ “khủng” của GX460. Đặc biệt, cửa sau có trang bị thêm cửa kính lật đóng mở dễ dàng, thuận tiện khi mở khoang hành lí để chất đồ và dỡ đồ nhỏ mà không cần mở cửa sau (nhất là những chỗ đỗ trong thành phố chật hẹp).

Không có vẻ ngoài bắt mắt, đỏm dáng như một số mẫu xe SUV hạng sang cùng phân khúc như Mercedes ML, Audi Q7…, song phía sau vẻ ngoài “chuẩn men” mạnh mẽ của GX460 là một không gian sang trọng và tinh tế. Giống như những ngôi nhà ở Nhật vậy (bạn nào đã đi Nhật và ở trong các ryokan), tức là bên ngoài trông cũng… thường thường thôi, không ấn tượng mấy, nhưng bên trong luôn mở ra những bất ngờ khiến bạn đi từ ngỡ ngàng này đến ngỡ ngàng khác.

Chìa khoá thông minh đút túi, cảm giác mở cửa xe thật nhẹ nhàng, vô-lăng và ghế tự động mở rộng và hạ thấp độ cao cho việc ra vào ghế lái thuận tiện. Sang trọng thì khỏi nói rồi (xe hạng sang mà lại), như là ghế thơm mùi da mềm có chức năng sưởi ấm và bơm hơi tựa lưng hay những bề mặt ốp gỗ gụ.v.v., nhưng đúng như nhiều người nói, ấn tượng nổi bật của Lexus luôn là cảm giác thoải mái và chặt chẽ ở từng chi tiết thiết kế. Và động cơ 4.6L thì quá “khủng” nên dù “bự con” như vậy, nhưng trên đường cao tốc, phải nói là lướt ! Còn ở đoạn “trần ai” nói trên, GX460 có cơ hội thể hiện độ đầm chắc và hệ thống giảm xóc êm ái đến khó tin. Nhờ thế mà cảm giác bực bội vì bị mắc lừa “anh Gúc Gồ” giảm đi phần nào.

Một phần của hơn 50 km từ thị trấn Nà Hang vào Côn Lôn bị sạt lở, đường đang là công trường. Nhất là đoạn đường đất đỏ, gặp trời mưa phùn, có thể nhìn thấy rõ những vệt bánh xe trượt. Đây thực sự là một thử thách cho tay lái và độ an toàn của những chiếc xe. Song với một chiếc SUV thực thụ, đã từng trải qua thử nghiệm trên những địa hình thử thách nhất thế giới như sa mạc Trung Đông như GX460 thì thử thách này chỉ là… cơn mưa phùn. Sau tay lái không cảm giác thấy sự trơn trượt nào, một cảm giác an toàn và vững chãi. Được biết GX460 là một trong những chiếc xe đầu tiên sử dụng bộ dẫn động 4 bánh với trung tâm là hệ thống dẫn động bốn bánh 4WD toàn thời gian, tăng lực kéo tối đa trên bề mặt trơn trượt như bùn lầy và cát- chính điều này khiến nó thực sự là một chiếc xe off-road đáng tin cậy và cũng dễ hiểu vì sao dòng SUV của Lexus lại được ưa chuộng nhất ở Việt Nam trong các dòng xe SUV hạng sang.

Chạm tới ốc đảo  bình yên

Trải qua một ngày đường với đủ mọi địa hình, từ lướt gió trên cao tốc đến lúc lắc trên đoạn đường bị cày xới, từ lội suối đến đất đỏ trơn trượt…, cuối cùng chiếc GX cũng đưa chúng tôi tới nơi mà nửa thế kỷ trước chỉ có dấu chân ngựa và hai năm trước mới có dấu xe hơi. Côn Lôn như một ốc đảo xanh bình yên…Các mái nhà sàn người Tày thấp thoáng sau những cánh đồng hoa dại tím ngắt, nhà nào cũng có ao nước nhỏ trước nhà thả cá, vườn rau sạch với bầy gà, vịt béo núng nính. Dưới cánh đồng, ngỗng từng đàn dẫn con đi ăn. Bầy trâu mập mạp đủng đỉnh dắt nhau lên núi. Và bên con suối trong leo lẻo, buổi chiều phụ nữ trong bản ra đập rêu. Nói về rêu, ở Côn Lôn, đó là món đặc sản. Một loại rêu đặc biệt chỉ có ở một khúc suối trong bản, sau khi lấy về, phải đập thật kỹ để giũ sạch đất cát, phần rêu “tinh tuyền” nắm lại bằng cái nắm tay. Rêu được xào với mỡ hoặc bọc trong lá đem nướng, lúc chín mở ra khói bốc lên cùng với mùi thơm ngai ngái, có cái gì đó giống giống vị tảo biển trong bữa ăn Nhật Bản.

Nói về đặc sản ẩm thực của Côn Lôn thì quả là hấp dẫn. Ngay tối ấy, ngoài may mắn được thưởng thức món rêu (vì rêu không phải mùa nào cũng có, không phải ngày nào cũng có, lại không thể để lâu mà phải chế biến trong ngày), chúng tôi còn được thưởng món thịt ngỗng và cá suối. Thịt ngỗng thơm và nạc, ở dưới xuôi hiếm và không thể so sánh, vì ở đây ngỗng thả đồng như vịt chứ không ăn cạn như dưới đồng bằng. Đặc biệt, món thịt trâu gác bếp Côn Lôn thì vô địch! Đó không phải loại thịt trâu “mông má” bán đầy ở chợ Điện Biên giá 650 ngàn đồng/kí và thực tế thì cũng không ai bán để mà mua (khi tôi hỏi mua lại mấy xâu thịt đang treo gác bếp thì bị từ chối ngay). Cũng như hầu hết sản vật trong vùng chủ yếu sản xuất-tiêu thụ theo truyền thống tự cung tự cấp, khi thịt trâu, những dải thịt ngon nhất sẽ được xẻ để dành trên gác bếp ! Những tảng thịt được làm chín bằng khói, đen cứng lại như đá, nhưng khi ngâm vào nước lại mềm ra, sau đó nướng trên than hồng sẽ chín lại lần nữa. Khi ăn, người ta dùng chày đập cho bay hết phần vỏ cháy đen bên ngoài, rồi xé nhỏ, từng thớ thịt còn giữ nguyên màu hồng bốc khói… (chao ôi là hấp dẫn!).

Ở Côn Lôn cũng còn giữ một tập tục rất… lạ, đó là khách đến đây, được mời ngủ nhà sàn với dân (Côn Lôn không có khách sạn hay nhà nghỉ), nhưng có luật bất thành văn rằng, khách dù là vợ chồng cũng không được ngủ chung! Thế là tối ấy, gia đình tôi được đưa đi gửi tận…2 nhà khác nhau, nghĩ cũng vui !

Và khúc vĩ thanh kỳ ảo

Chia tay Côn Lôn sau một buổi cưỡi ngựa trên cánh đồng và đi chợ phiên dân tộc Yên Hoa, chất lên xe đủ các sản vật vùng cao (dĩ nhiên trong thể thiếu được rượu ngô được cất bằng men lá uống say không bao giờ đau đầu), đường về qua ngả Bắc Cạn Ba Bể. Tưởng đã qua những cung đường hấp dẫn và thử thách để đến với Côn Lôn, không ngờ khúc vĩ thanh mới thật là kỳ ảo.

Ra khỏi Yên Hoa chưa bao xa, đường núi quanh co, sương mù bắt đầu dâng lên nghẹt lối. Đèn sương mù bật vàng càng mang lại cho không gian vẻ huyền ảo và dữ dội, soi rõ những bóng cây co ro rét mướt bên vách núi, hay chơ vơ dưới thung lũng chìm sâu trong màn sương trắng đục. Ở điều kiện tầm nhìn khá hạn chế như vậy, GX460 cho thấy ưu thế của một chiếc xe SUV gầm cao. Chúng tôi mở màn che nắng cửa sổ trời để có cảm giác mây và sương mù ngay sát đỉnh đầu, cảm giác ấy thật tuyệt!

Và bất ngờ thú vị nhất của chuyến đi, khi dừng lại chụp hình ven đường tranh thủ trời hửng nắng, thì bắt gặp một chú dê con. Không hề tỏ ra sợ hãi chạy biến vào bụi cây hay nhảy tưng lên vách đá như thông thường, chú dê con này mon men lại gần chiếc xe ngó nghiêng, đôi mắt tò mò như muốn hỏi : Cái con gì mà to và đẹp thế?! Và sau cùng, chú thân thiện đứng nép vào phía sau xe, cho tới khi chúng tôi nổ máy trở lại chú mới giật mình chạy đi.

Năm Mùi, dê theo, có lẽ là may mắn

Nhưng với tôi thì có một điều không may mắn trong chuyến đi này…, là đã chót “biết mùi” Lexus, đúng như người bạn đã báo trước. Không gây sốc, không gây choáng, cứ từ từ mà thấm sâu, cái “mùi” ấy dần dà khiến ta…nghiện. Nghiện cảm giác mạnh mẽ mà êm ái sau tay lái, nghiện vẻ đẹp phong trần mà tinh tế ở trong, nghiện sự vững chãi đáng tin cậy. Cũng như giờ ở Sài Gòn mà cồn cào nhớ vị rêu đá ngầy ngậy, thèm thấy sương mù dâng như biển giữa những thung lũng cây…

Đành hát theo Phương Thanh một thuở : “Thà đừng biết đến…” !!!

Bonus thêm video "người thật việc thật":