AWD và 4WD có khác nhau không?

Các nhà sản xuất thường có xu hướng dùng những thuật ngữ gây không ít rắc rối cho khách hàng, đôi khi chúng cũng không mô tả chính xác xe của bạn đang sử dụng hệ thống nào.

Các thuật ngữ của nhà sản xuất thường gây nhầm lẫn cho các khách hàng

Thỉnh thoảng AWD (All-wheel-drive) được dùng thay thế cho 4WD (four-wheel-drive) và các nhân viên kinh doanh đôi khi sử dụng cả hai thuật ngữ này để nói về cùng một thứ, có thể bạn nghĩ hệ thống AWD trên SUV hay Crossover nghĩa là lúc nào 4 bánh cũng được truyền động, nhưng thực tế không nhất thiết phải là như vậy. Hơn nữa, cùng được quảng bá là có AWD nhưng hệ thống AWD của hãng này có thể hoạt động khác so với AWD của hãng khác, vì thế cũng rất quan trọng để biết được hệ thống trên xe bạn hoạt động như thế nào nhằm tránh những thiệt hại có thể ảnh hưởng về sau.

Vậy AWD là gì?

Nói chung, 'AWD' thường được dùng để mô tả những chiếc crossover và SUV chủ yếu dẫn động cầu trước. Nhưng đó chỉ là luật chung vì thực tế có rất nhiều trường hợp ngoại lệ. Còn '4WD' thường được tìm thấy trên những chiếc dẫn động cầu sau, và một lần nữa, điều này không phải lúc nào cũng đúng.

Logo AWD trên chiếc SUV Mazda CX5 2.2 TDI

Thế thì hệ thống này làm việc ra sao? Trên nhiều xe có AWD, đặc biệt là những xe có giá thấp, hệ thống chủ yếu dẫn động các bánh trước. Nếu các bánh trước có dấu hiệu bị trượt thì hệ thống sẽ truyền động vào các bánh sau nên ta có thể gọi hệ thống này là hệ thống trượt-bám. Tuy nhiên hệ thống này chỉ hiệu quả chủ yếu trong những tình huống như đường trơn trượt vì nước hay đá sỏi, chứ không để dành cho việc off-road. Tùy vào mức độ phức tạp của hệ thống mà nó có thể truyền động vào các bánh sau khi xe tăng tốc, hay sử dụng các cảm biến để xác định đường đi và vị trí của phương tiện và truyền động bánh sau trước khi xe đi chệch hướng nếu như hệ thống cho rằng nguy cơ mất lực bám đường có thể xảy ra.
  

Ro to cảm biến tốc độ

Hệ thống sẽ quyết định sẽ truyền bao nhiêu lực đến cầu sau và thỉnh thoảng cũng rất khó để biết con số chính xác vì các bản hướng dẫn sử dụng cũng không cung cấp mà chỉ đề cập đến bằng phần trăm: một xe với hệ thống truyền động 60/40 có khả năng truyền 40% lực đến bánh sau.

Một vài hệ thống AWD thực sự phân bố lực đến tất cả các bánh xe trong mọi lúc. Đây là loại mà hãng Subaru đang sử dụng, ví dụ như chiếc Subaru BRZ truyền động bánh sau. Nhiều người cho rằng hệ thống AWD đối xứng nổi tiếng của Subaru truyền lực bằng nhau đến mỗi bánh. Tuy nhiên, ý nghĩa của thuật ngữ này dùng để miêu tả động cơ, hộp số và bộ vi sai là đối xứng: chúng được thiết kế dọc theo trục dọc của xe nhằm tạo sự cân bằng tốt hơn và bên này đối xứng với bên kia. Tùy vào loại xe và dòng xe mà lực được phân phối có thể sẽ không đều. Vì dụ như chiếc Crosstrek mới với CVT thường chia là 60/40 nhưng khi mất lực bám đường nó có thể sẽ được chia thành 50/50. Còn nếu được trang bị cần số thì nó có thể được chia thành 50/50 trong mọi lúc.

Hiện nay có những hệ thống AWD còn hỗ trợ cả véc tơ momen, nghĩa là xe cũng có thể phân phối lực từ bên trái qua phải hoặc từ trước ra sau. Hệ thống này thường được tìm thấy trên những xe đắt tiền hơn giúp cung cấp lực bám đường nhiều hơn khi cần thiết, cũng như cải thiện khả năng điều khiển phương tiện, đặc biệt là ở các góc cua nơi hệ thống sẽ phân phối lực cho bánh xe bên ngoài nhiều hơn để giúp xe đi vòng an toàn.

Và một lần nữa, các thuật ngữ thường là không cố định . Một số nhà sản xuất sử dụng khớp ly hợp trong vi sai để phân phối lực, trong khi các hệ thống khác lại tác động vào phanh để làm thay đổi sự phân phối lực cho mỗi bánh xe, nhưng cả hai cách đó đều có thể được gọi là 'véc tơ mô men'.

Và 4WD là gì? 

Một số công ty sử dụng thuật ngữ này để mô tả hệ thống AWD như đã giải thích ở trên. Thỉnh thoảng người ta cũng dùng 4WD để mô tả các hệ thống AWD có thể khóa được. Bằng cách kéo cần hoặc lẩy thì hệ thống sẽ chuyển qua 60/40 hoặc 50/50 và cứ giữ như thế để cung cấp thêm lực bám để đi qua các vùng trơn trượt hoặc bùn đất. Hệ thống này sẽ khóa tỷ lệ phân phối lực này như vậy ở tốc độ chậm và sẽ tự động mở khóa nếu người lái xe vượt qua một tốc độ nào đó.

4WD trên chiếc Brabus Mercedes Benz E-Class

Hệ thống 4WD hay 4X4 trong những chiếc pickup hay những chiếc off-road như Jeep Wrangler hay Toyota FJ Cruiser giúp bạn vượt qua được những đoạn đường đi đầy khó khăn. Thế nhưng hệ thống hoạt động thế nào? Có hai loại hệ thống cơ bản, và cách chúng hoạt động sẽ giúp ta xác định chúng sẽ được sử dụng tốt nhất khi nào.

Hệ thống bán thời gian dẫn động cầu sau qua một cần số hoặc lẩy sẽ khóa trục trước và trục sau, cho bạn lực bám đường tốt nhất. 4High chỉ đơn giản khóa các bánh xe trong khi 4Low còn có thể sử dụng cơ cấu truyền động để tăng mô men động cơ vào các bánh xe. 4Low là số khỏe nhất và chỉ nên dùng ở tốc độ rất chậm.

Cần điều chỉnh 4H, 4L trên xe

Chỉ nên dùng hệ thống 4WD bán thời gian trên những bề mặt tơi xốp như bề mặt đá sỏi hoặc bùn. Trên đường cứng, phương tiện luôn phải trải qua những tình huống trượt bánh nhỏ như khi xe đi qua ghề đường hay vùng vũng nước. Nếu các trục xe bị khóa lại thì bánh xe không thể quay với những tốc độ khác nhau và có thể gây ra việc hỏng hóc một số bộ phận của xe.

Hệ thống 4WD toàn thời gian cho phép các bánh xe quay với tốc độ khác nhau, do đó phương tiện có thể được lái trên bất kỳ bề mặt nào với sự tham gia của cả bốn bánh. Nói chung đơn giản là thế, nhưng trên một số chiếc SUV và xe tải, những dòng giá thấp hơn thường có hệ thống 4WD bán thời gian chỉ dành cho off-road, trong khi các dòng cao cấp lại có hệ thống AWD toàn thời gian và có thể lái trong mọi điều kiện với sự truyền động trên cả bốn bánh.

 Nguồn: jilmcintosh