Bốn loại hộp số phổ biến và cách thức hoạt động

Chuyên đề: Công nghệ thuật ngữ ô tô
Chỉnh sửa lúc: 09/12/2017

Hiện nay, các mẫu xe đang lưu thông trên đường phố có tuổi đời từ rất lâu đến các mẫu xe mới nhất. Chính vì vậy, công nghệ trên các đời xe cũng có nhiều sự khác biệt, điển hình nhất là loại hộp số được trang bị kèm với động cơ.

Hộp số là một bộ phận quan trọng trong hệ thống động lực của xe hơi. Bộ phận này giúp biến đổi công suất,moment xoắn và tốc độ vòng quay của động cơ để phù hợp với điều kiện hoạt động của xe như tải trọng, tốc độ, … Hiện tại, có 4 loại hộp số đang được sử dụng phổ biến trên thị trường, từ loại đơn giản nhất đến loại hiện đại/phức tạp nhất.

Hộp số sàn/số tay

Hộp số sàn/số tay là loại hộp số đơn giản, có tuổi đời lâu nhất vẫn còn được dùng trên những hệ thống đơn giản, cần có độ tin cậy cao. Loại hộp số này sử dụng một ly hợp ma sát, điều khiển bởi người lái, để đóng hoặc ngắt chuyển động quay từ động cơ xuống hộp số. Bên trong, hộp số có các bộ bánh răng ăn khớp cố định với nhau theo từng tỷ số truyền nhất định.

Để cài số, trên các bánh răng có các vòng đồng tốc để kết nối và đồng bộ giữa bánh răng đang quay nhanh và bánh răng đang quay chậm (hoặc chưa quay) trước khi thực hiện kết nối hai bánh răng này với nhau qua vòng tự lựa. Mọi hoạt động này đều được thực hiện một cách đơn giản qua chuyển động của cần số mà người điều khiển xe theo tác trên đó.

Trong nhiều thập kỷ, hộp số tay là lựa chọn tiêu chuẩn duy nhất để sử dụng trên các mẫu xe đua công suất lớn và các xe thể thao. Nhiều năm trở lại đây, hộp số ly hợp kép (Dual-Clutch Transmission) và hộp số bán tự động (Semi-Auto Transmission) ngày càng phổ biến hơn trên các mẫu xe đặc biệt này. Hai loại công nghệ mới này vẫn tốt và đáng tin cậy hơn hầu hết các công nghệ hộp số tự động thông thường và hộp số CVT. Hiệu quả sử dụng nhiên liệu, đương nhiên thuộc về hộp số tay với khả năng tiết kiệm tối đa. Mặc dù vậy, những loại hộp số tự động đời mới đang được trang bị nhiều cấp số hơn, góp phần rút ngắn khoảng cách về khả năng tiết kiệm nhiên liệu so với hộp số tay truyền thống.

Bên cạnh vấn đề về mức tiêu hao nhiên liệu, việc bất tiện khi phải sử dụng chân côn và cần số liên tục khiến người tiêu dùng phổ thông quay lưng lại với loại hộp số này để đến với các hệ thống tự động đời mới tiện lợi và dễ dàng hơn. Tuy nhiên, đối với những tín đồ “gài số”, chân côn và cần số là những thứ tuyệt vời nhất trên chiếc xe yêu quý của họ.

Hộp số tự động

Hiện nay, đa số các mẫu xe đang lưu thông đều sử dụng loại hộp số tự động. Hệ thống sử dụng bộ biến mô thủy lực phức tạp để truyền chuyển động quay từ động cơ đến các bộ bánh răng hành tinh trong thân hộ số. Toàn bộ quá trình cài đặt tỷ số truyền đều được tính toán và điểu khiển bởi máy tính một cách chính xác.

Tuy quá trình vận hành trên hệ thống rất phức tạp, nhưng công việc của người lái khá đơn giản. Chúng ta chỉ cần chọn các chế độ như P-R-N-D-L trên cần số để điều khiển chiếc xe di chuyển theo ý muốn. Chính vì thế, ưu điểm lớn nhất của hệ thống này là sự đơn giản và tính tiện nghi trong quá trình sử dụng. Để có được những điều tuyệt vời này, bù lại, hộp số được kế cầu kỳ, phức tạp và rất khó để sửa chữa cũng như chi phí thay thế đắt đỏ.

Mặc dù thế hệ hộp số tự động chưa thể chạy đua kịp với hộp số sàn về mảng tiết kiệm nhiên liệu. Tuy nhiên, khoảng cách này đã dần được rút ngắn lại nhờ vào các thế hệ hộp số tự động thế hệ mới với 8, 9 hoặc thậm chí 10 cấp số.

Hộp số tự động vô cấp (CVT)

Hộp số CVT mang đến trải nghiệm lái xe tương tự như loại hộp số tự động có cấp nhưng hoạt động theo nguyên lý hòan toàn khác. Hộp số CVT không hề có các cấp số, thay vào đó, hệ thống sử dụng hai bu-li có thể thay đổi đường kính, được kết nối với nhau qua một dây đai. Nhờ vào việc thay đổi đường kính bu-li, hộp số có thể thay đổi tỷ số truyền một cách êm dịu. Việc thay đổi này được điều khiển chính xác bởi máy tính, dựa vào điều kiện thực tế của xe như tải trọng, độ dốc…Nhờ vào sự biến thiên tỷ số truyền liên tục, mượt mà, hộp số CVT mang lại khả năng tiết kiệm nhiên liệu vượt bậc.

Do được thiết kế với nguyên tắc hoạt động đơn giản, hộp số CVT ít gặp vấn đề về kỹ thuật và chi phí sửa chữa cũng thấp hơn so với hộp số tự động thông thường. Nhược điểm lớn nhất của hộp số CVT cũng chính là ưu điểm của nó: cảm giác lái. Chính vì việc không xuất hiện quá trình chuyển số, quá trình hoạt động mượt mà, quá trình tăng tốc không tạo cảm giác phấn khích đã khiến cho những người mê cảm giác lái xe tưởng tượng như họ đang vận hành một thiết bị điện tử, hơn là cảm giác điều khiển chiếc xe thật sự.

Hộp số bán tự động và hộp số ly hợp kép :

Hệ thống này giống như kiểu bạn pha trộn loại hộp số tự động với hộp số tay truyền thống để sinh ra một thiết kế mới. Hộp số bán tự động (Semi-Automatic transmission) có phương thức hoạt động như loại hộp số tự động thông thường, nhưng được trang bị các cơ cấu thủy lực và motor điện để điều khiển việc chuyển số. Ở hộp số ly hợp kép (Dual-Clutch Transmission), có 2 bộ đĩa ly hợp ma sát khác nhau, mỗi bộ đảm nhận việc điều khiển các số chẳn và lẻ riêng biệt. Thiết kế này giúp thời gian chuyển số được rút ngắn đáng kể. Hai loại hộp số này vừa có thể hoạt động ở chế độ tự động hoàn toàn hoặc được điều khiển theo ý muốn của người lái thông qua 2 lẫy chuyển số nằm trên vô-lăng.

Hộp số bán tự động và ly hợp kép cho phép chuyển số với thời gian ngắn nhất, tốc độ chuyển số nhanh hơn nhiều so với hộp số tay. Hiện tại, những loại hộp số này chỉ được tìm thấy trên các mẫu xe thể thao hạng sang hoặc hiệu năng cao vì chúng có giá không hề rẻ. Điều này được giải thích bởi sự phức tạp trong thiết kế, dẫn đến chi phí sản xuất và sửa chữa vô cùng cao.

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

hê hộp số sàn nó như vậy thì,chân côn để làm gì??

21:18:12 22/07/2016


Hộp số bán tự động đúng nghĩa chỉ có trên xe máy thôi nhé. Ng viết bài ko hiểu rõ khái niệm.

09:35:20 17/07/2016


RẤT HAY, THANKS !

14:40:27 04/07/2016


Loading...

Bài viết mới nhất

  • Anh Hai Khía

    0934 179 149

    Bài viết: 47

    Động cơ Boxer là gì? Nó hoạt động ra sao?

    20:45 PM 04/07/2018
    47528
    Động cơ Boxer (hay còn gọi là động cơ dạng phẳng - Flat Engine) là một loại động cơ đốt trong (cả xăng và Diesel) có cách sắp xếp piston nằm ngang đối xứng nhau.
  • Thanh Phương

    0972520567

    Bài viết: 263

    Xe của bạn lăn bánh như thế nào ?

    14:37 PM 29/06/2018
    833
    Những cụm từ viết tắt như FWD, RWD, AWD, 4WD có làm bạn cảm thấy lúng túng? Chúng là tên viết tắt tiếng Anh của các kiểu dẫn động trên xe gồm: dẫn động cầu trước (Front-Wheel Drive), dẫn động cầu sau (Rear-Wheel Drive), dẫn động 4 bánh toàn thời gian (All-Wheel Drive), dẫn động 4 bánh bán thời gian (Four-Wheel Drive). Để phân biệt dẫn động 4 bánh toàn thời gian và bán thời gian thậm chí còn đau đầu hơn nữa.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Phủ nano cho kính xe hơi - ưu và nhược điểm cần lưu ý

    11:08 AM 20/06/2018
    41027
    Ngày nay xe hơi ngày càng trở nên thông dụng hơn, các dịch vụ bảo dưỡng, chăm sóc và làm đẹp xe ô tô cũng ngày càng được mở rộng, trong đó có dịch vụ phủ nano cho kính xe ô tô cũng đang rất được ưa chuộng.
  • Tri Cao

    Bài viết: 48

    Tại sao lại có nút ESP OFF trên ô tô?

    09:52 AM 18/06/2018
    15491
    Hệ thống cân bằng điện tử ESP (Electronic Stability Program) không còn chỉ xuất hiện trên những mẫu xe hạng sang, mà chúng dần trở thành một trong những tính năng an toàn “không thể thiếu” cho hầu hết các mẫu xe phổ thông. Thế nhưng trên xe còn có nút ESP OFF? Nút này hoạt động ra sao và trong những trường hợp nào? Bài viết sẽ cung cấp cho bạn thông tin.
  • nbaocong

    Bài viết: 20

    Tìm hiểu về hệ thống điện trên xe ô tô

    08:58 AM 17/06/2018
    65659
    Hệ thống điện thực sự cần thiết cho hầu hết các hoạt động của xe. Hệ thống này gồm nhiều chi tiết kết nối chặt chẽ với nhau. Bài viết sẽ giúp bạn hiểu rõ cấu trúc và cơ chế hoạt động của hệ thống điện trên xe.
  • Hoàng Tuấn

    0933665808

    Bài viết: 411

    Tổng quan các hệ thống trợ lực lái hiện nay

    19:32 PM 16/06/2018
    18402
    Ngày nay, các mẫu xe mới đa số đều có được hệ thống trợ lực tay lái do xu hướng bố trí dồn trọng lượng thân xe về phía cầu trước dẫn hướng. Tính năng này đặc biệt phát huy tác dụng khi phương tiện đứng yên hoặc di chuyển chậm, giúp tay lái trợ lực cho khả năng vận hành linh hoạt và ổn định hơn khi gặp địa hình xấu.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Ưu điểm và nhược điểm của công nghệ đèn Halogen, Xenon, LED và Laser

    09:53 AM 14/06/2018
    80262
    Hiện nay đang có 4 công nghệ chiếu sáng chính trên xe hơi là đèn halogen, xenon, LED và laser. Mỗi loại công nghệ đều có ưu nhược điểm riêng. DanhgiaXe sẽ phân tích để giúp bạn chọn lựa chiếc đèn ưng ý cho xe của mình.
  • Thanh Trường

    0938 38 7345

    Bài viết: 88

    Ý nghĩa các đèn cảnh báo trên bảng táp lô

    10:26 AM 05/06/2018
    311598
    Các đèn cảnh báo trên bảng táp lô là dấu hiệu cảnh báo cho các bác tài biết chiếc xe đang ở trong tình trạng như thế nào. Hãng cứu hộ của Anh, Britania đã tổng hợp 64 ký hiệu đèn cảnh báo phổ biến nhất trên bảng táp lô của các hãng xe hơi. Trong đó chỉ có 12 ký hiệu đèn là thường xuyên xuất hiện ở tất cả các mẫu xe. Bài viết dưới đây sẽ chỉ cho bạn biết các dấu hiệu đó.
  • ToanKoC

    0933 9966 45

    Bài viết: 127

    Hệ thống Hỗ trợ khởi hành ngang dốc và Hỗ trợ đổ đèo

    09:09 AM 02/06/2018
    18004
    Từ những lúc đầu làm quen với vô-lăng đến khi có thể tự tin đánh lái trên đường phố, chắc hẳn bạn đã trải qua việc dừng, khởi hành xe khi đang ở giữa lưng chừng dốc. Đó là một tình huống nguy hiểm nếu xe bị tuột dốc trước khi bạn có thể làm chủ được chân phanh và chân ga. DanhgiaXe sẽ giúp bạn tìm hiểu cách bạn khởi hành ngang dốc và hỗ trợ đỗ đèo.
  • shelbygt

    Bài viết: 43

    Hộp số ly hợp kép hoạt động như thế nào?

    20:52 PM 01/06/2018
    7882
    Bộ truyền động ly hợp kép đang là trào lưu của các dòng xe hạng sang như Porsche, Audi. Còn Ford có cách đi khác khi biến hộp số ly hợp kép này trở nên tiết kiệm nhiên liệu hơn.