Các dạng vi sai trên ô tô thông dụng nhất hiện nay

Chuyên đề: Công nghệ thuật ngữ ô tô
Chỉnh sửa lúc: 03/10/2022

Để các bài viết về Awd sau này trở nên dễ hiểu hơn, chúng ta nên xem qua các dạng vi sai truyền động được sử dụng trong cầu (axle). Cấu tạo và nguyên lý vận hành của nó rất tương đồng với vi sai trung tâm, việc hiểu rõ vi sai sẽ mật thiết ảnh hưởng đến sự hình dung về Awd.

Bộ vi sai chia lực giữa 2 bánh xe 2 bên được hiểu là chia lực theo chiều ngang, trong khi bộ vi sai trung tâm nằm trong hộp số sẽ đảm trách việc chia lực trước/ sau, hay còn gọi là theo chiều dọc.

1- Đa số ngày nay xe sử dụng dạng vi sai mở (open)

Ưu điểm: bền, dễ chế tạo, khả năng chia lực tốt, cua quay thoải mái.

Nhược: vì cấu tạo của chính nó, lực sẽ ưu tiên truyền đến bánh xe có ít ma sát nhất. Ví dụ 1 bánh rơi vào vũng bùn mất ma sát, xe sẽ quay tít bánh này và kết quả là đứng im. Ở tốc độ cao hơn, ví dụ vào cua nhanh, xong đạp ga, 1 bánh xe nhấc khỏi mặt đất, lúc này bánh này quay trong không khí, lực cản ít nên sẽ nhận luôn 100% lực kéo. Nhiều ông vào cua xong 1 bánh nhấc lên, kêu ken két, và nghĩ đó là drift.

Trên lý thuyết vi sai dạng Open này chia lực 50/50 trên mỗi bánh xe, tuy nhiên điều này chỉ đúng khi lực cản lên 2 bánh là như nhau, đòi hỏi nền đường như nhau, hay xe ở trên mặt phẳng…. điều khó xảy ra.

Tại sao xe vẫn đi bình thường trong điều kiện hàng ngày?

Ví dụ: động cơ cung cấp lực kéo 100NM, mỗi bánh xe sẽ có 50NM. Lực ma sát trên đường với bánh xe giới hạn ở 60NM. Lúc này xe chuyển động OK nhưng khi tống ga, động cơ ra con số 130NM, lập tức mỗi bánh nhận 65, và vượt quá giới hạn ma sát, sẽ trượt luôn. Vì thực chất ma sát hay lực cản lên 2 bánh xe không bằng nhau tuyệt đối, nên 130nm sẽ giải phóng vào bên nào ít lực cản hơn ( bánh xe nằm trong vùng ít ma sát hơn chẳng hạn.)

Đến đây chắc chúng ta nên công nhận các xe có công suất lớn cần có bộ vi sai khác hơn để có thể di chuyển trong trường hợp đạp ga đột ngột.

Dừng lại một chút bác ơi!! Deal Hot đang chờ bác.

ƯU ĐÃI MUA BẢO HIỂM Ô TÔ LIBERTY HOÀN PHÍ ĐẾN 35%

Hiện tại danhgiaXe.com kết hợp cùng bảo hiểm Liberty Việt Nam ra mắt chương trình ưu đãi đặc biệt HOÀN PHÍ ĐẾN 35% khi mua bảo hiểm thân vỏ (giúp bác tiết kiệm một số tiền kha khá đấy!) Vì số lượng ưu đãi có hạn nên bác nào quan tâm thì nhanh tay bấm vào nút bên dưới để được tư vấn cụ thể nhé, các bác chỉ mất 30s.

P/s: Liberty (công ty Mỹ) là một trong các công ty Top đầu về bảo hiểm ô tô ở Việt Nam.

Xem thông tin chi tiết TẠI ĐÂY

2- Vi sai hạn chế trượt: khi 1 bánh xe rơi vào vùng ma sát kém, tốc độ tăng đột ngột. Sự chênh lệch tốc độ giữa 2 bánh xe tự động kích hoạt hệ thống chống trượt, 2 bánh được khóa với nhau tạm thời và quay cùng tốc độ (một vài loại được setup để chỉ chuyển 1 phần lực kéo sang bánh không bị trượt). Cái này gọi là Limited Slip Differential (LSD). Loại phổ biến khi kích hoạt sẽ dùng một loạt các đĩa côn nhằm giảm rung giật tức thì.

3- Torsen (Tây cũng gọi là LSD, nhưng mình tách ra cho dễ vì nó lai căng): cấu tạo cơ khí, khá tuyệt ở thời kỳ chưa có Traction Control. Để mà hiểu "nó làm việc thế nào?" thì khá là đau đầu, ngắn gọn thế này: Torsen thời kỳ đầu thiết kế để không bánh nào lấy được hết lực kéo như vi sai mở, ví dụ Torsen tỷ lệ 3/1 tức là nếu động cơ đưa xuống 80NM thì kiểu gì một bên cũng có 20NM và bên còn lại là 60NM. Tuy nhiên giới hạn là nếu lực kéo vượt quá giới hạn tỷ lệ 3/1 (ví dụ 20NM đủ gây ra quay tít 1 bánh trên mặt đường trơn như tuyết), lập tức nó trở thành vi sai Open (dạng 1) hoặc nếu 1 bánh bị nhấc lên không khí thì cũng thế.

Video này miêu tả cái sự biến hóa thành vi sai Open của Torsen khi nhấc 1 bánh lên, lưu ý đây là xe Audi trang bị 3 cái Torsen đời cũ:

4- Traction Control (TC): Thực chất nó không phải vi sai nào, nhưng sự can thiệp của nó vào các công nghệ dẫn động của nó phải công nhận là rất bảnh. Một số hãng xe còn gọi nó là "Vi sai chống trượt giả lập". Cách thức hoạt động là bánh nào bị trơn quay nhanh hơn bình thường thì TC phanh nó lại, và lực kéo đi tới các bánh còn lại. TC ngày nay được trang bị hầu hết trên mọi loại xe, và nó gia tăng khả năng dẫn động lên 1 tầm cao mới, đặc biệt đối với dạng vi sai mở. Thậm chí Audi ngày nay cũng dùng vi sai mở cho hầu hết xe của họ, và ủy thác việc giải quyết trơn trượt cho TC.

5- Loại có thể thay đổi truyền lực đến từng bánh xe: Audi có 1 cái gọi là vi sai Sport, nó không phải là vi sai như chúng ta hình dung, mà chia lực kéo đến 2 bánh xe bằng 2 vi sai riêng biệt (dạng bánh răng hành tính), Mercedes A45S có lẽ (chưa chắc) dùng 1 kiểu khác là thông qua các đĩa côn (tương tự như côn trong hộp số sàn). 

Loại vi sai dị biệt này có thể thay đổi truyền lực trên từng bánh xe, theo sự điều khiển của máy tính. Việc lập trình có thể tạo ra nhiều thứ, hãy suy nghĩ tại sao xe Awd A45S có nút Drift mode? Nó dựa vào khả năng phân bổ lực kéo chính xác khi ta ấn cái nút "Drift mode" để tạo ra hiệu ứng xe Drift Awd. Ken Block tất nhiên là dùng loại này trong các Video của chàng. Hình như Honda đã từng chế tạo cho vi sai cầu sau dạng Audi Sport để trang bị cho gói SH-AWD. Vậy Audi có giống Honda không? Ai chạy cả 2 rồi cho ý kiến nhé! Tôi thì chưa chạy nhưng tôi nghĩ nó sẽ không giống!

6- Khóa cứng: Khóa cứng là nối 2 bánh vào nhau cứng ngắc, nôm na gọi là "khóa vi sai". Trong các xe offroad hay có để bật trước khi đi vào vùng ma sát kém. Mặc kệ ma sát bao nhiêu, 2 bánh cứ quay cùng tốc độ như máy kéo cày ruộng. Lưu ý khóa tức là vô hiệu hóa mục đích của vi sai là cho phép xe cua được, vậy khóa xong nói chung trên đường nhựa sẽ không cua được một cách bình thường đâu!

Liberty

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Bài viết mới nhất

  • Widowmaker

    Bài viết: 107

    7 mùi đặc trưng giúp nhận biết nhanh những hư hỏng trên ô tô

    05:51 AM 15/04/2024
    9507
    Sau một thời gian dài sử dụng ô tô, khi đã quen với mùi xe, bạn sẽ nhận ra ngay khi có mùi lạ xuất hiện trong quá trình vận hành. Những mùi lạ này không đơn thuần chỉ gây khó chịu mà còn đang ngầm báo động những hư hỏng, trục trặc bên trong xe.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Những lý do khiến đèn check engine bật sáng

    09:48 AM 13/04/2024
    77663
    Đèn check engine bật sáng khi khởi động và vận hành có nghĩa là xe của bạn đang gặp trục trặc ở hệ thống điều khiển. Bài này danhgiaXe sẽ giúp bạn tìm hiểu về nguyên nhân.
  • nbaocong

    Bài viết: 20

    Các bước kiểm tra và cách khắc phục khi hệ thống điều hòa khi gặp sự cố

    09:42 AM 13/04/2024
    39150
    Hệ thống điều hòa giúp lưu thông và giúp tối ưu nhiệt độ cho luồng không khí trong ...
  • Vu Quang Viet

    0907 741 14

    Bài viết: 23

    Kinh nghiệm chẩn đoán, bảo trì và bảo dưỡng hộp số tự động cho xe ô tô

    09:43 AM 13/04/2024
    41901
    Ngày nay, số lượng xe ô tô sử dụng hộp số tự động ngày càng nhiều, do vậy kiến thức về bảo trì và bảo dưỡng hộp số rất quan trọng, quyết định tuổi thọ của chiếc xe.
  • Widowmaker

    Bài viết: 107

    Những điều cần lưu ý khi chọn mua bơm lốp ô tô

    09:07 AM 12/04/2024
    10992
    4 chiếc lốp cao su đang cõng trên lưng tính mạng và sự an toàn của tất cả những người ngồi trên xe. Vì thế, việc giữ cho lốp luôn đủ hơi là rất quan trọng. Một chiếc máy bơm lốp cầm tay để sẵn ở cốp xe là vật dụng vô cùng cần thiết.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Cách xử lý sự cố xăng, nhớt bị nhiễm nước

    09:07 AM 12/04/2024
    60382
    Khi ô tô đổ phải xăng nhiễm nước, xe sẽ khó khởi động, không khởi động được hoặc đang chạy bị chết máy. Khi ô tô vào vùng ngập nước và bị nước lọt vào động cơ làm nhớt bị nhiễm nước cũng dẫn đến chết máy, thậm chí phá huỷ động cơ xe bạn. Bài viết sau đây sẽ chia sẻ kinh nghiệm giúp bạn biết cách xử lý sự cố khi gặp những tình huống không mong muốn này.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Phủ nano cho kính xe hơi - ưu và nhược điểm cần lưu ý

    08:54 AM 11/04/2024
    74450
    Ngày nay xe hơi ngày càng trở nên thông dụng hơn, các dịch vụ bảo dưỡng, chăm sóc và làm đẹp xe ô tô cũng ngày càng được mở rộng, trong đó có dịch vụ phủ nano cho kính xe ô tô cũng đang rất được ưa chuộng.
  • Khoa NX

    Bài viết: 2161

    Hướng dẫn thay bánh dự phòng xe ô tô

    08:54 AM 11/04/2024
    24308
    Thay bánh dự phòng cho xe là một điều cực kì cơ bản mà bất kỳ ai sử dụng hay xe ô tô đều cần biết. Vì khi lốp xe hư hỏng giữa đường mà không thể tiếp tục di chuyển đến được điểm vá thì sẽ rất phiền phức. Bài này DanhgiaXe sẽ hướng dẫn bạn cách thay lốp dự phòng để hành trình di chuyển không gián đoạn và an toàn.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Những lưu ý khi phải kéo xe do gặp sự cố

    05:57 AM 10/04/2024
    37740
    Xe bị chết máy, bị tai nạn và cần phải nhờ đến xe cứu hộ giao thông là điều không ai muốn. Tuy nhiên, bạn cũng cần trang bị kiến thức cần thiết về vấn đề này để giúp việc "tưởng khó hoá ra khá dễ" trong những chuyến du lịch đầu năm.
  • vodkablue

    Bài viết: 35

    Chọn loại lốp xe nào: Lốp không xăm, lốp Runflat và lốp tự bơm ?

    09:14 AM 08/04/2024
    28638
    Dù có kích cỡ khác nhau, cấu tạo hoa lốp cũng như thiết kế đa dạng, nhưng chung quy lại, lốp xe được chia thành 3 nhóm: Lốp không săm, lốp Runflat có thể sử dụng khi hết hơi và lốp tự bơm. Chúng ta cùng xem đặc điểm công nghệ cũng như những ưu nhược điểm của từng nhóm này.