Các dạng vi sai trên ô tô thông dụng nhất hiện nay

Chuyên đề: Công nghệ thuật ngữ ô tô
Chỉnh sửa lúc: 21/09/2022

Để các bài viết về Awd sau này trở nên dễ hiểu hơn, chúng ta nên xem qua các dạng vi sai truyền động được sử dụng trong cầu (axle). Cấu tạo và nguyên lý vận hành của nó rất tương đồng với vi sai trung tâm, việc hiểu rõ vi sai sẽ mật thiết ảnh hưởng đến sự hình dung về Awd.

Bộ vi sai chia lực giữa 2 bánh xe 2 bên được hiểu là chia lực theo chiều ngang, trong khi bộ vi sai trung tâm nằm trong hộp số sẽ đảm trách việc chia lực trước/ sau, hay còn gọi là theo chiều dọc.

1- Đa số ngày nay xe sử dụng dạng vi sai mở (open)

Ưu điểm: bền, dễ chế tạo, khả năng chia lực tốt, cua quay thoải mái.

Nhược: vì cấu tạo của chính nó, lực sẽ ưu tiên truyền đến bánh xe có ít ma sát nhất. Ví dụ 1 bánh rơi vào vũng bùn mất ma sát, xe sẽ quay tít bánh này và kết quả là đứng im. Ở tốc độ cao hơn, ví dụ vào cua nhanh, xong đạp ga, 1 bánh xe nhấc khỏi mặt đất, lúc này bánh này quay trong không khí, lực cản ít nên sẽ nhận luôn 100% lực kéo. Nhiều ông vào cua xong 1 bánh nhấc lên, kêu ken két, và nghĩ đó là drift.

Trên lý thuyết vi sai dạng Open này chia lực 50/50 trên mỗi bánh xe, tuy nhiên điều này chỉ đúng khi lực cản lên 2 bánh là như nhau, đòi hỏi nền đường như nhau, hay xe ở trên mặt phẳng…. điều khó xảy ra.

Tại sao xe vẫn đi bình thường trong điều kiện hàng ngày?

Ví dụ: động cơ cung cấp lực kéo 100NM, mỗi bánh xe sẽ có 50NM. Lực ma sát trên đường với bánh xe giới hạn ở 60NM. Lúc này xe chuyển động OK nhưng khi tống ga, động cơ ra con số 130NM, lập tức mỗi bánh nhận 65, và vượt quá giới hạn ma sát, sẽ trượt luôn. Vì thực chất ma sát hay lực cản lên 2 bánh xe không bằng nhau tuyệt đối, nên 130nm sẽ giải phóng vào bên nào ít lực cản hơn ( bánh xe nằm trong vùng ít ma sát hơn chẳng hạn.)

Đến đây chắc chúng ta nên công nhận các xe có công suất lớn cần có bộ vi sai khác hơn để có thể di chuyển trong trường hợp đạp ga đột ngột.

Dừng lại một chút bác ơi!! Deal Hot đang chờ bác.

ƯU ĐÃI MUA BẢO HIỂM Ô TÔ LIBERTY HOÀN PHÍ ĐẾN 35%

Hiện tại danhgiaXe.com kết hợp cùng bảo hiểm Liberty Việt Nam ra mắt chương trình ưu đãi đặc biệt HOÀN PHÍ ĐẾN 35% khi mua bảo hiểm thân vỏ (giúp bác tiết kiệm một số tiền kha khá đấy!) Vì số lượng ưu đãi có hạn nên bác nào quan tâm thì nhanh tay bấm vào nút bên dưới để được tư vấn cụ thể nhé, các bác chỉ mất 30s.

P/s: Liberty (công ty Mỹ) là một trong các công ty Top đầu về bảo hiểm ô tô ở Việt Nam.

Xem thông tin chi tiết TẠI ĐÂY

2- Vi sai hạn chế trượt: khi 1 bánh xe rơi vào vùng ma sát kém, tốc độ tăng đột ngột. Sự chênh lệch tốc độ giữa 2 bánh xe tự động kích hoạt hệ thống chống trượt, 2 bánh được khóa với nhau tạm thời và quay cùng tốc độ (một vài loại được setup để chỉ chuyển 1 phần lực kéo sang bánh không bị trượt). Cái này gọi là Limited Slip Differential (LSD). Loại phổ biến khi kích hoạt sẽ dùng một loạt các đĩa côn nhằm giảm rung giật tức thì.

3- Torsen (Tây cũng gọi là LSD, nhưng mình tách ra cho dễ vì nó lai căng): cấu tạo cơ khí, khá tuyệt ở thời kỳ chưa có Traction Control. Để mà hiểu "nó làm việc thế nào?" thì khá là đau đầu, ngắn gọn thế này: Torsen thời kỳ đầu thiết kế để không bánh nào lấy được hết lực kéo như vi sai mở, ví dụ Torsen tỷ lệ 3/1 tức là nếu động cơ đưa xuống 80NM thì kiểu gì một bên cũng có 20NM và bên còn lại là 60NM. Tuy nhiên giới hạn là nếu lực kéo vượt quá giới hạn tỷ lệ 3/1 (ví dụ 20NM đủ gây ra quay tít 1 bánh trên mặt đường trơn như tuyết), lập tức nó trở thành vi sai Open (dạng 1) hoặc nếu 1 bánh bị nhấc lên không khí thì cũng thế.

Video này miêu tả cái sự biến hóa thành vi sai Open của Torsen khi nhấc 1 bánh lên, lưu ý đây là xe Audi trang bị 3 cái Torsen đời cũ:

4- Traction Control (TC): Thực chất nó không phải vi sai nào, nhưng sự can thiệp của nó vào các công nghệ dẫn động của nó phải công nhận là rất bảnh. Một số hãng xe còn gọi nó là "Vi sai chống trượt giả lập". Cách thức hoạt động là bánh nào bị trơn quay nhanh hơn bình thường thì TC phanh nó lại, và lực kéo đi tới các bánh còn lại. TC ngày nay được trang bị hầu hết trên mọi loại xe, và nó gia tăng khả năng dẫn động lên 1 tầm cao mới, đặc biệt đối với dạng vi sai mở. Thậm chí Audi ngày nay cũng dùng vi sai mở cho hầu hết xe của họ, và ủy thác việc giải quyết trơn trượt cho TC.

5- Loại có thể thay đổi truyền lực đến từng bánh xe: Audi có 1 cái gọi là vi sai Sport, nó không phải là vi sai như chúng ta hình dung, mà chia lực kéo đến 2 bánh xe bằng 2 vi sai riêng biệt (dạng bánh răng hành tính), Mercedes A45S có lẽ (chưa chắc) dùng 1 kiểu khác là thông qua các đĩa côn (tương tự như côn trong hộp số sàn). 

Loại vi sai dị biệt này có thể thay đổi truyền lực trên từng bánh xe, theo sự điều khiển của máy tính. Việc lập trình có thể tạo ra nhiều thứ, hãy suy nghĩ tại sao xe Awd A45S có nút Drift mode? Nó dựa vào khả năng phân bổ lực kéo chính xác khi ta ấn cái nút "Drift mode" để tạo ra hiệu ứng xe Drift Awd. Ken Block tất nhiên là dùng loại này trong các Video của chàng. Hình như Honda đã từng chế tạo cho vi sai cầu sau dạng Audi Sport để trang bị cho gói SH-AWD. Vậy Audi có giống Honda không? Ai chạy cả 2 rồi cho ý kiến nhé! Tôi thì chưa chạy nhưng tôi nghĩ nó sẽ không giống!

6- Khóa cứng: Khóa cứng là nối 2 bánh vào nhau cứng ngắc, nôm na gọi là "khóa vi sai". Trong các xe offroad hay có để bật trước khi đi vào vùng ma sát kém. Mặc kệ ma sát bao nhiêu, 2 bánh cứ quay cùng tốc độ như máy kéo cày ruộng. Lưu ý khóa tức là vô hiệu hóa mục đích của vi sai là cho phép xe cua được, vậy khóa xong nói chung trên đường nhựa sẽ không cua được một cách bình thường đâu!

Liberty

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Bài viết mới nhất

  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Ưu điểm và nhược điểm của công nghệ đèn Halogen, Xenon, LED và Laser

    15:49 PM 28/09/2022
    157648
    Hiện nay đang có 4 công nghệ chiếu sáng chính trên xe hơi là đèn halogen, xenon, LED và laser. Mỗi loại công nghệ đều có ưu nhược điểm riêng. DanhgiaXe sẽ phân tích để giúp bạn chọn lựa chiếc đèn ưng ý cho xe của mình.
  • Widowmaker

    Bài viết: 107

    Dán phim cách nhiệt cho xe ô tô và những điều cần biết để tránh tiền mất tật mang

    16:08 PM 24/09/2022
    6030
    Bạn muốn dán phim cách nhiệt cho xe ô tô nhưng còn e ngại về chi phí, cách lựa chọn...? Đừng lo lắng, danhgiaXe sẽ mang đến cho bạn một số bí quyết hay để có được những tấm phim chất lượng và hữu dụng nhất, tìm hiểu ngay thôi nào!
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    Phân biệt và so sánh ưu nhược điểm của phanh đĩa và phanh tang trống trên ô tô

    16:11 PM 23/09/2022
    58629
    Phanh là một trong những hệ thống quan trọng nhất trên ô tô. Có rất nhiều cách để phân loại hệ thống phanh, tuy nhiên có hai loại hệ thống phanh được sử dụng phổ biến nhất là phanh đĩa và phanh tang trống. Bài viết này sẽ không đi sâu vào phần lý thuyết phức tạp mà sẽ mang đến những hiểu biết cơ bản nhất về hệ thống phanh.
  • Nam Nguyen

    Bài viết: 302

    Hệ thống phanh ABS hoạt động như thế nào ?

    15:43 PM 22/09/2022
    38875
    Hệ thống chống bó cứng phanh ABS ngày nay đã được trang bị trên rất nhiều mẫu xe mới hỗ trợ cho việc lái xe an toàn và hiệu quả hơn. Tuy nhiên, có một điểm đáng chú ý là khách hàng, đặc biệt là nữ giới, dường như chưa quan tâm nhiều đến ABS. Thậm chí nhiều người cầm lái hàng ngày nhưng vẫn không biết xe mình có trang bị hay không và hoạt động của bộ phận này như thế nào...
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    15 thông tin cơ bản về hệ thống tăng áp Turbocharger trên ô tô

    09:33 AM 21/09/2022
    20911
    Những khái niệm “tăng áp”, “turbo” đã không còn quá xa lạ với người dùng Việt trong mười năm trở lại đây. Trong khi tất cả những mẫu xe diesel thương mại đều đã được trang bị turbo, “làn sóng” tăng áp cũng lan nhanh sang những mẫu xe chạy xăng trải dài khắp các phân khúc của mỗi hãng xe lớn nhỏ. Trong bài viết này, danhgiaXe sẽ mang đến cho độc giả 15 sự thật thú vị để bạn có cái nhìn đơn giản và khái quát nhất về hệ thống turbo tăng áp trên ô tô.
  • Widowmaker

    Bài viết: 107

    Tìm hiểu phanh tự động trên các dòng xe phổ thông tại Việt Nam

    11:38 AM 21/09/2022
    26887
    Vài năm trước, phanh tự động vẫn là công nghệ cao cấp và có phần xa lạ với đa số khách hàng Việt. Tuy nhiên, với sự phổ biến của công nghệ và công cuộc cạnh tranh ngày càng khốc liệt trên thị trường, nhiều hãng xe đã bắt đầu trang bị công nghệ này trên các dòng xe mới của mình.
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    4MATIC là gì? Vì sao 4MATIC được xem là một trong những công nghệ tốt nhất của Mercedes?

    18:42 PM 20/09/2022
    38863
    Trong thế giới của những chiếc xe sang sử dụng hệ dẫn động 4 bánh toàn thời gian (AWD), có một cái tên đã ghi được dấu ấn trong cộng đồng người yêu xe nhờ độ bền, sự ổn định và đặc tính linh động của mình: Mercedes 4MATIC. Ngày nay, công nghệ dẫn động này được trang bị trên hầu hết các dòng xe của Mercedes-Benz: từ sedan, coupe, convertible đến SUV và cả dòng sản phẩm hiệu năng cao AMG danh tiếng.
  • Thanh Phương

    0972520567

    Bài viết: 407

    Phân hạng các phân khúc xe ô tô tại Việt Nam

    11:21 AM 21/09/2022
    133204
    Phân hạng các phân khúc xe ô tô tại Việt Nam thường dựa trên dung tích xi-lanh động cơ, kích thước tổng thể xe.
  • Khoa NX

    Bài viết: 1357

    Có nên 'thần thánh' thanh cân bằng trên xe ô tô ?

    11:13 AM 21/09/2022
    37224
    Thị trường phụ kiện cho xe ô tô ngày càng phát triển bởi lượng người sử dụng ngày càng tăng. Tuy nhiên, nếu các phụ tùng mang tính trang trí hay làm đẹp thì không ảnh hưởng mấy nhưng các nâng cấp tác động đến hệ thống treo hay khung gầm mà cụ thể là thanh cân bằng đang được khá nhiều người truyền tay nhau. Vậy thì thanh cân bằng thực tế có tác dụng là gì ?
  • Widowmaker

    Bài viết: 107

    Phân biệt chế độ lấy gió trong và lấy gió ngoài trên ô tô

    11:15 AM 21/09/2022
    80526
    Lấy gió trong, lấy gió ngoài là gì? Chúng khác nhau ra sao? Khi nào nên sử dụng? Hiểu được những kiến thức cơ bản này sẽ giúp bạn kiểm soát hệ thống điều hòa của xe hiệu quả hơn rất nhiều, tạo cảm giác thoải mái và dễ chịu cho tất cả hành khách trên xe trong mọi điều kiện vận hành.