Hệ thống Hỗ trợ khởi hành ngang dốc và Hỗ trợ đổ đèo

Chuyên đề: Công nghệ thuật ngữ ô tô
Chỉnh sửa lúc: 16/12/2018

Từ những lúc đầu làm quen với vô-lăng đến khi có thể tự tin đánh lái trên đường phố, chắc hẳn bạn đã trải qua việc dừng, khởi hành xe khi đang ở giữa lưng chừng dốc. Đó là một tình huống nguy hiểm nếu xe bị tuột dốc trước khi bạn có thể làm chủ được chân phanh và chân ga của mình, đặc biệt là trên những chiếc SUV cỡ lớn hoặc những chiếc bán tải.

Để khắc phục hiện tượng này, cũng như giúp việc lái xe trở nên thuận tiện và an toàn hơn, hai hệ thống Hỗ trợ khởi hành ngang dốc Hill-start Assist Control - HAC (hoặc HSA) và Hỗ trợ đổ đèo Downhill-Assist Control (DAC) đã được các nhà sản xuất ô tô nghiên cứu, phát triển và trang bị cho những dòng xe của mình.

Lịch sử hình thành

Hệ thống hỗ trợ hành động ngang dốc (HAC) có tiền thân là hệ thống hỗ trợ lái xe đường dốc - Hill Holder. Hill Holder là tên phát minh của tập đoàn Wagner Electric và công ty Bendix Brake tọa lạc tại South Bend, Indiana. Tác dụng của phát minh này là ngăn chặn cho việc xe bị trượt giốc khi dừng lại giũa đường đèo hay đường dốc. 

Lần đầu phát minh này ra mắt công chúng vào năm 1936, đến năm 1937 công nghệ này được ứng dụng rất nhiều vào các mẫu xe của hãng Studebaker President. Hiện nay, hầu hết các mẫu xe đều được trang bị công nghệ hỗ trợ khởi hành ngang dốc tiên tiến.

Hệ thống khởi hành ngang dốc và hỗ trợ đổ đèo là gì?

Lúc bạn cần khởi hành khi xe đang đang đỗ trên một con dốc nghiêng bạn phải nhả phanh ra và đạp ga, theo nguyên lý bình thường thì lúc đó xe bắt đầu trôi và bạn buộc sẽ vội vàng nhấn ga mạnh hơn nữa. May mắn thì chiếc xe lăn bánh từ từ, còn trường hợp xấu hơn là va phải chiếc xe khác hoặc mất kiểm soát. Nhưng đối với hệ thống HAC, khi bạn bỏ chân khỏi bàn đạp phanh thì phanh vẫn hoạt động giúp chiếc xe giữ được trạng thái tĩnh và khi bạn đạp ga thì phanh chớm nhả.

Hệ thống hỗ trợ đổ đèo sẽ giúp xe sẽ từ từ lăn bánh một cách nhẹ nhàng và an toàn khi đang xuống dốc. Bên cạnh đó DAC thông thường sẽ có một nút kích hoạt đi cùng cho phép bạn chủ động hơn, có thể tùy ý sử dụng tính năng này theo ý muốn. 

Nguyên lý hoạt động

Ngày nay, hệ thống HAC và DAC ngày càng phát triển, tích hợp nhiều công nghệ hiện đại, nhưng tựu chung vẫn hoạt động dựa trên nguyên tắc sử dụng cảm biến để phát hiện ra góc nghiêng của xe, kết hợp cùng các cảm biến khác và thông qua ECU để kiểm soát hoạt động của ly hợp, điều khiển hệ thống phanh và phân bổ mô-men-xoắn của động cơ đến các bánh xe.

  • Cảm biến phát hiện độ nghiêng: Nếu xe bạn dừng lại trên một khu vực dốc (từ 5 độ trở lên) trong khi vẫn nổ máy thì cảm biến phát hiện độ nghiêng sẽ làm việc, gửi tín hiệu về ECU và ECU sẽ tính toán xem xe bạn có khả năng bị tuột dốc hay không. Nhược điểm của cảm biến này là khi xe bị sụp ổ gà, thân xe nghiêng thì nó vẫn "hiểu" rằng xe đang trên một con dốc nào đó.
  • ECU:  Đây là trung tâm xử lí các tín hiệu gửi từ các cảm biến trên xe. ECU có thể ra quyết định phanh xe dựa vào các tín hiệu đầu vào, đồng thời điều chỉnh được áp suất nén của giảm chấn và biết được độ dốc của con đường để đưa ra được lực phanh cần thiết cũng như mô-men-xoắn phù hợp để xe di chuyển.
  • Cảm biến chuyển động của bánh xe: Ở mỗi bánh xe đều được trang bị cảm biến tốc độ. Các cảm biến sử dụng một nam châm xoay, khi bánh xe chuyển động mà chưa nổ máy thì xuất hiện từ trường và được mã hóa thành các tín hiệu gửi về ECU. Nó cũng biết được hướng của các bánh xe đang chuyển động.
  • Cảm biến áp suất giảm chấn: Đây là một bộ phận của hệ thống treo nhằm xác định trọng lượng của xe, bao gồm cả trọng lượng hành khách và hàng hóa. Những cảm biến này tạo ra một tín hiệu để ECU có thể tính toán hoạt động của hệ thống phù hợp với trọng lượng của xe.
  • Điều khiển hệ thống phanh: Đối với những mẫu xe trang bị hộp số tự động, nếu xe dừng lên dốc ECU sẽ điểu khiển hệ thống phanh hoạt động khi bạn rời bàn đạp phanh trong một khoảng thời gian ngắn, đủ để bạn chuyển sang bàn đạp ga và đưa xe lăn bánh về phía trước. Còn ở trường hợp xe xuống dốc, hệ thống Hỗ trợ đổ đèo DAC được kích hoạt, giúp giữ cho chiếc xe không di chuyển quá nhanh và mất kiểm soát kể cả khi bạn không tác động vào chân phanh.
  • Cảm biến áp suất phanh: Sau khi nhận tín hiệu xe bị trôi, ECU sẽ đưa lệnh điều khiển để hệ thống phanh hoạt động nhằm tránh việc xe bị trôi, áp lực phanh nhiều hay ít sẽ được kiểm soát thông qua cảm biến này.

Nút kích hoạt hệ thống DAC

  • Hoạt động của ly hợp: Riêng đối với những mẫu xe trang bị hộp số sàn và có trang bị HAC, lúc đề máy hay vào số bắt buộc bạn phải đạp bàn đạp ly hợp, lúc này sẽ xuất hiện tín hiệu gửi về  ECU điều khiển để xác định thời điểm kích hoạt hệ thống phanh nhằm giữ cho xe ổn định.
  • Kiểm soát mô-men-xoắn: Hệ thống này kiểm soát lực kéo của chiếc xe đủ lực để chiếc xe không bị trôi hoặc trượt bánh trong lúc xe bắt đầu chạy, sau khi xe được tăng tốc thì hệ thống này tự động tắt. Các cảm biến này có thể xác định được bao nhiêu mô-men-xoắn truyền tới các bánh xe qua hệ thống truyền lực.

Lưu ý: Hệ thống này sẽ không hoạt động nếu xe đang ở vị trí số P hoặc N

Video mô tả hoạt động của hệ thống HAC và DAC

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Mr Sin 0904.629.519 - tư vấn kỹ thuật và mua xe.

17:32:03 24/04/2016


Loading...

Bài viết mới nhất

  • Widowmaker

    Bài viết: 11

    Android Auto và Apple CarPlay: Ưu - nhược điểm và sự khác biệt

    08:37 AM 31/07/2019
    1680
    Apple Carplay hay Android Auto có khả năng mang giao diện trên điện thoại thông minh của người dùng lên màn hình lớn ở khu vực trung tâm của xe, tuy nhiên, chỉ giữ lại những ứng dụng cơ bản và thường dùng nhất. Mục đích cuối cùng của các công nghệ này là giúp người dùng sử dụng những tính năng cần thiết trên điện thoại một cách thuận tiện nhất mà không bị phân tâm khi lái xe. Qua đó giúp việc lái xe trở nên tiện lợi và an toàn hơn.
  • Widowmaker

    Bài viết: 11

    Tìm hiểu công nghệ phối khí CVVD đầu tiên trên thế giới của Hyundai

    16:17 PM 22/07/2019
    1576
    Các hệ thống van biến thiên hiện tại chỉ cho phép điều chỉnh thời điểm nạp và xả khí. Mới đây, Hyundai đã tiến thêm một bước khi ra mắt công nghệ phối khí CVVD (Continuous Variable Valve Duration) cho phép thay đổi cả khoảng thời gian mở của van nạp ứng với các điều kiện vận hành khác nhau của xe.
  • Widowmaker

    Bài viết: 11

    Tìm hiểu động cơ EQ Boost trên các dòng xe Mercedes mới

    08:37 AM 11/07/2019
    1761
    Với khả năng bổ sung đến 13,5 mã lực và 160 Nm lực kéo cho động cơ cỡ nhỏ 1.5L mà không làm tiêu tốn thêm nhiên liệu, công nghệ EQ Boost đang dần được Mercedes-Benz trang bị trên nhiều dòng xe sang của mình. Vậy EQ Boost là gì và vì sao Mercedes lại quyết định “phổ cập” công nghệ này trên những dòng xe tương lai của hãng?
  • Sơn Vinh

    Bài viết: 75

    Ưu và nhược điểm của hộp số vô cấp trên xe cỡ nhỏ

    07:54 AM 25/06/2019
    5038
    Cùng với sự phát triển của thị trường ô tô, hộp số vô cấp ngày một phổ biến hơn trên các dòng xe cỡ nhỏ. Vậy ưu và nhược điểm của hộp số vô cấp trên những dòng xe này là gì?
  • Khoa NX

    Bài viết: 371

    Có gì 'hot' với các công nghệ hỗ trợ lái xe ban đêm của Mercedes-Benz ?

    04:45 AM 19/05/2019
    1580
    Đèn pha LED thông minh có cường độ sáng siêu mạnh có thể chiếu xa 650m hay hệ thống quan sát Night view chính là những tính năng đột phá của các dòng xe Mercedes-Benz tại Việt Nam. Vậy thì những hệ thống này hoạt động ra sao ?
  • Sơn Vinh

    Bài viết: 75

    Tìm hiểu công nghệ an toàn trên Toyota Camry 2019

    17:32 PM 11/05/2019
    2769
    Với khẩu hiệu “Dẫn lối đam mê”, Toyota Camry thế hệ thứ 8 đã chính thức ra mắt khách hàng Việt Nam. Được xây dựng dựa trên định hướng thiết kế toàn cầu mới, Toyota Camry 2019 nâng cấp các trang bị an toàn hiện đại, tiếp tục duy trì chuẩn an toàn 5 sao ASEAN NCAP.
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    Tìm hiểu hệ thống kiểm soát xe trong cua độc quyền của Mazda G-Vectoring Control

    12:55 PM 17/04/2019
    2236
    G-Vectoring Control là công nghệ kiểm soát lực kéo tiên tiến và độc quyền của Mazda giúp xe ổn định và an toàn hơn khi đánh lái vào và ra cua, góp phần giảm hiện tượng đau đầu và say xe của hành khách.
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    Vì sao ô tô dễ móp đầu khi va chạm?

    14:31 PM 24/03/2019
    3082
    Trong tất cả những vụ va chạm trực diện, đầu xe là bộ phận chịu nhiều thiệt hại nhất. Vậy tại sao nhà sản xuất lại không thiết kế cho bộ phận này cứng và chắc chắn hơn? Trong bài viết này, danhgiaXe sẽ mang đến cho độc giả lời giải đáp cho một trong những thắc mắc phổ biến nhất về an toàn trên ô tô.
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    15 thông tin cơ bản về hệ thống tăng áp Turbocharger trên ô tô

    07:08 AM 28/03/2019
    3750
    Những khái niệm “tăng áp”, “turbo” đã không còn quá xa lạ với người dùng Việt trong mười năm trở lại đây. Trong khi tất cả những mẫu xe diesel thương mại đều đã được trang bị turbo, “làn sóng” tăng áp cũng lan nhanh sang những mẫu xe chạy xăng trải dài khắp các phân khúc của mỗi hãng xe lớn nhỏ. Trong bài viết này, danhgiaXe sẽ mang đến cho độc giả 15 sự thật thú vị để bạn có cái nhìn đơn giản và khái quát nhất về hệ thống turbo tăng áp trên ô tô.
  • Khoa NX

    Bài viết: 371

    Có nên 'thần thánh' thanh cân bằng trên xe ô tô ?

    07:52 AM 21/03/2019
    5235
    Thị trường phụ kiện cho xe ô tô ngày càng phát triển bởi lượng người sử dụng ngày càng tăng. Tuy nhiên, nếu các phụ tùng mang tính trang trí hay làm đẹp thì không ảnh hưởng mấy nhưng các nâng cấp tác động đến hệ thống treo hay khung gầm mà cụ thể là thanh cân bằng đang được khá nhiều người truyền tay nhau. Vậy thì thanh cân bằng thực tế có tác dụng là gì ?