Nhập môn off-road (Phần 1)

Lái xe địa hình Off-road tại Việt Nam không còn là phong trào bộc phát mà đã trở nên có tổ chức trong nhiều năm qua với một số giải đua hấp dẫn như Hạ Long Challenge (từ mô hình đua địa hình quốc tế RFC - Rainforest Challenge), Saigon Adventure Trophy đến Damb’ri Challenge...

Cuộc đua địa hình nổi tiếng theo mô hình RFC năm nay dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tháng 10 tại Bình Dương - Tp.HCM, hứa hẹn xốc lại phong trào off-road - bộ môn thể thao đầy thử thách và mạo hiểm này. DanhgiaXe sẽ làm đầy chuyên đề off-road với những bài viết giới thiệu chi tiết từ nhập môn đến chuyên sâu về off-road nói chung và về giải đấu gay cấn này theo dòng sự kiện.  

Mẹo Off-road

Phần 1 - Yêu cầu của xe off-road

Ngoài người lái và phụ, thì xe và trang bị đi kèm chiếm vị trí không nhỏ để chinh phục đường đua off-road. Không phải tự nhiên mà những chiếc xe off-road được mua về và độ lại với giá gấp 3 gấp 4 lần giá mua xe ban đầu (để rồi có khi nhận ra: đỉnh cao nhất vẫn là… trở về với nguyên bản!). Vậy tiêu chí cơ bản nào đáp ứng cho một chiếc xe off-road?

Động cơ mạnh mẽ

Động cơ là yếu tố quan trọng có thể đặt lên đầu, đây cũng là giới hạn của các giải đua, ví dụ giải dành cho xe dung tích nhỏ hơn 3L, và từ 3L trở lên. Xe off-road máy dầu khá được ưa chuộng vì có được moment xoắn cao ở số truyền thấp (lực kéo cao nhất ở vận tốc thấp) giúp xe mạnh hơn khi cần vượt chướng ngại. Và cũng cần hiểu rõ vận hành của xe, người lái mới có thể đạp chân ga vừa đủ để tạo sức mạnh cực đại, chứ không phải cứ nhấn hết ga thì sẽ vượt qua như kiểu “chân to” (dân chơi có hẳn tiếng lóng để chỉ các nài này).

Hệ thống truyền động ưu việt 

Yêu cầu đầu tiên phải nói đến là hệ thống truyền động 2 cầu với bộ khung gầm chắc chắn, khoảng sáng xe lớn (gầm cao) và nếu muốn đi “hạng nặng” thì hộp số cần phải có hộp số phụ với số L (Low). Bộ phận giảm xóc cũng khá quan trọng vì làm tăng khoảng sáng gầm xe và góp phần tránh va chạm đến những bộ phận khác khi di chuyển.

Phần lớn xe off-road là xe bán tải. Cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, những chiếc bán tải ngày nay được bổ sung nhiều tính năng an toàn tiên tiến với những trang bị hữu ích cho việc di chuyển trên địa hình khó:

Kiểm soát độ bám đường Traction Control: đây là trang bị khá phổ biến trên những dòng bán tải 4x4. Trên mỗi dòng xe, Traction Control được thiết lập và hiển thị khác biệt. Nó có thể đơn giản chỉ là một nút bấm on/off trên bảng điều khiển hoặc một loạt tùy chọn phức tạp phụ thuộc vào điều kiện di chuyển. Bạn không cần phải quan tâm quá nhiều đến hệ thống này mà chỉ cần hiểu và sử dụng nó đúng cách.

Mẹo Off-road

Hiểu theo cách đơn giản, Traction Control có thể can thiệp vào hệ thống phanh và dẫn động 4x4 nhằm giới hạn độ trượt bánh xe, tối ưu hóa độ bám đường. Hệ thống này đảm bảo mô-men xoắn được truyền tối đa xuống mặt đường. Một số mẫu bán tải mới, Traction Control hiển thị mức độ trượt của bánh xe và lực phanh áp dụng trên màn hình trung tâm. Có rất nhiều loại kiểm soát độ bám đường, bạn có thể tìm hiểu rõ hơn hệ thống này trên hướng dẫn sử dụng xe. 

Hai chế độ dẫn động 4WD: với các chế độ Low - cầu chậm và High - cầu nhanh. Ở chọn chế độ Low, hệ thống dẫn động cung cấp nhiều mô-men xoắn hơn để giúp xe vượt qua đoạn đường gồ ghề hay leo dốc. Khi đó, xe di chuyển ở tốc độ thấp, duy trì ở cấp số thấp và chuyển cấp chậm. Ở chế độ High, xe di chuyển ở tốc độ cao và giữ đà tốt. Chế độ này giúp xe di chuyển tốt trên đường trường, đường trơn trượt…

Mẹo Off-road

Khóa vi sai: giúp bánh bên trái và bên phải của trục bánh quay cùng tốc độ. Thông thường khi vào cua trên đường nhựa, bánh xe ở trong sẽ quay chậm hơn bánh xe bên ngoài do quãng đường đi ngắn hơn. Tuy nhiên, khi off-road, tốc độ không đều giữa bánh xe bên trái và bên phải có thể làm mất độ bám đường vì lực kéo bị dồn sang bánh quay nhanh hơn, thường là bánh đang bị trượt. Vì vậy, xe 4x4 cần được tích hợp khóa vi sai để hạn chế chênh lệch về số vòng quay, giúp hai bánh xe di chuyển cùng tốc độ. Trước đây, người lái phải bước xuống xe và kích hoạt khóa vi sai bằng tay. Nhưng, công nghệ khóa vi sai mới cho phép tài xế kích hoạt chỉ bằng một nút bấm.

Đón xem tiếp Phần 2 - Các phụ kiện hỗ trợ

Tổng hợp 

Bài viết liên quan:

Nhập môn Off-road - (Phần 2)

Đánh giá Mazda BT-50 được trang bị phụ kiện ARB

Ấn tượng giải đua xe địa hình đồi cát Ninh Thuận 2015

Những tiêu chí chọn mua xe off-road