Giải mã 'ma trận' tên gọi các hệ thống trên xe hơi (P.1)

Theo xu hướng phát triển chung của khoa học - công nghệ thì những chiếc xe hơi cũng ngày càng trở nên phức tạp và tinh vi hơn, với rất nhiều hệ thống cơ khí, điện tử được bổ sung để tăng khả năng vận hành, độ an toàn cũng như sự thoải mái cho hành khách. Bên cạnh đó, các hãng xe, vì lí do marketing, đôi lúc lại dùng những tên gọi khác nhau cho cùng một hệ thống. Vì vậy, khách hàng khi chọn mua xe có thể phải đối mặt với một rừng những tên gọi cho các hệ thống trong xe.

Trong loạt bài này, chúng tôi sẽ giúp hệ thống hóa các tên gọi này, cũng như giải thích bản chất và cơ chế vận hành của chúng.

[Phần 1] [Phần 2]

Phần 1 - Hệ thống cân bằng điện tử

Hệ thống ổn định thân xe điện tử, hệ thống cân bằng điện tử, hay hệ thống cân bằng động, đều cùng chỉ một hệ thống duy nhất. Đây cũng là một hệ thống thông dụng nhưng lại được gọi bằng rất nhiều cái tên. Hai tên gọi thường được dùng nhất là ESC (Electronic stability control) hay ESP (electronic stability program). Trong đó, ESC là tên gọi chung, còn ESP là tên riêng mà nhiều hãng dùng để chỉ hệ thống này trên xe của họ.

ESP thường được dùng bởi các thương hiệu xe Châu Âu như Audi, Mercedes-Benz, Bentley, Fiat-Chrysler, Peugeot, Renault, Volkswagen. Các thương hiệu Hàn Quốc như Kia, Hyundai và hãng xe Mỹ Ford cũng thường dùng tên gọi ESP.

Các hãng xe Nhật lại có những tên gọi riêng cho ESC, và thường bắt đầu bằng chữ V. Toyota gọi nó là VSC (Vehicle Stability Control), Honda gọi là VSA (Vehicle Stability Assist), Nissan và Subaru cùng gọi là VDC (Vehicle Dynamics Control). Riêng Mazda dùng cái tên DSC (Dynamic Stability Control). 

Tuy có nhiều tên gọi như vậy, nhưng nhìn chung, vai trò chính của ESC là nhằm đảm bảo xe di chuyển theo đúng hướng mà người lái mong muốn. Nói cách khác, nó giúp tránh tình trạng "mất lái" khi bánh xe bị trượt. Tình trạng này thường xảy ra khi đánh lái/ vào cua ở tốc độ cao, mặt đường trơn trượt...

ESC thực hiện vai trò này thông qua 2 phương pháp chính. Đầu tiên, hệ thống sẽ áp dụng lực phanh phù hợp lên 1 hoặc nhiều bánh xe để giữ cho xe đi đúng hướng. Một ví dụ là tình huống khi xe vào cua nhưng chiếc xe không bám theo tim đường mà vẫn đi thẳng sang phía làn đường ngược chiều cho dù người lái đã đánh lái. Khi đó, ESC sẽ can thiệp để phanh bánh phía trong (phía lề đường) để giúp xe bám theo độ cong của đường. Ngoài ra, ESC có thể giảm vận tốc của xe bằng cách cắt giảm công suất động cơ, ngay cả khi người lái đang đạp ga. 

Mức độ hiệu quả của ESC trong việc tăng mức độ an toàn của xe đã được khẳng định qua nhiều nghiên cứu. ESC được cho là có thể giúp giảm đến 1/3 nguy cơ xảy ra tai nạn chết người. Nhiều quốc gia đã thông qua các điều luật bắt buộc trang bị ESC. Như tại Úc, mọi xe mới bán ra từ tháng 11/2013 đều phải có ESC. Tại Mỹ, mọi xe từ đời 2012 trở về sau có tổng trọng lượng dưới 4,5 tấn đều phải được trang bị ESC.

Trong phần tiếp theo, chúng ta sẽ tìm hiểu về hệ thống chống trượt, phân biệt giữa hệ thống này và ESC. 

Bài viết liên quan:

Tìm hiểu về hệ thống treo trên ô tô
Các thuật ngữ ô tô thông dụng

Cách sử dụng hệ thống điều khiển hành trình - Cruise Control