Má phanh xe bạn "thọ" bao lâu?

Chuyên đề: Công nghệ thuật ngữ ô tô
Chỉnh sửa lúc: 29/12/2021
Tuổi thọ của một bộ má phanh phụ thuộc vào nhiều các yếu tố khác nhau từ phong cách lái xe của từng người đến các quy luật khách quan của vật lý. Nhưng các nhà cơ khí và nhà sản xuất xe hơi cùng cho rằng "thời hạn sử dụng" cho một cặp má phanh trung bình khoảng từ 48 ngàn đến 112 ngàn cây số, nhưng cũng có rất nhiều trường hợp xe chạy đến 160 ngàn cây mới phải thay má phanh.

Dừng lại một chút bác ơi!! Deal Hot đang chờ bác.

ƯU ĐÃI MUA BẢO HIỂM Ô TÔ LIBERTY HOÀN PHÍ ĐẾN 35%

Hiện tại danhgiaXe.com kết hợp cùng bảo hiểm Liberty Việt Nam ra mắt chương trình ưu đãi đặc biệt HOÀN PHÍ ĐẾN 35% khi mua bảo hiểm thân vỏ (giúp bác tiết kiệm một số tiền kha khá đấy!) Vì số lượng ưu đãi có hạn nên bác nào quan tâm thì nhanh tay bấm vào nút bên dưới để được tư vấn cụ thể nhé, các bác chỉ mất 30s.

P/s: Liberty (công ty Mỹ) là một trong các công ty Top đầu về bảo hiểm ô tô ở Việt Nam.

Xem thông tin chi tiết TẠI ĐÂY

car-brakes.jpg
Một bộ phanh đĩa
Có lẽ bạn tự hỏi tại sao lại như thế? Thật ra không có gì khó hiểu. Các má phanh gồm nhiều loại khác nhau và được chế tạo từ những vật liệu khác nhau như compozit, kim loại và cả  gốm. Những miếng má phanh này được gắn vào một hệ thống phanh, tất cả các yếu tố này đều có ảnh hưởng đến tuổi thọ của má phanh. Thêm vào đó là yếu tố nhiệt, áp lực và ma sát sinh ra khi phanh. Nói một cách công bằng thì hệ thống phanh, đặc biệt là má phanh, là một trong những thành phần làm việc cực nhất trong xe của bạn.
 
 Nội dung bài viết này chỉ gói gọn cho má phanh của phanh đĩa chứ không phải phanh trống. Các má phanh dùng cho phanh trống cũng có cùng tác dụng và được chế tạo bằng những vật liệu giống như phanh đĩa, nhưng cơ chế hoạt động của chúng lại hơi khác.
 
Để trả lời câu hỏi về tuổi thọ của má phanh thì ta cùng nhìn vào vật liệu cấu tạo nên má phanh, hay vật liệu tạo ra ma sát cho phanh. Các má phanh nói chung có bốn loại: hữu cơ, bán kim, kim loại và tổng hợp. Mỗi loại đều có những đặc trưng riêng phải được xem xét để có thể xác định được tuổi thọ của má phanh:
 
Má phanh hữu cơ: được làm từ những vật liệu sợi phi kim liên kết với các vật liệu tổng hợp compozit. Các vật liệu này sau đó được xử lý với các vật liệu điều chỉnh ma sát bao gồm than chì, bột kim loại và thậm chí là vỏ quả hạch. Người ta cũng thêm các chất phụ gia để giảm tiếng ồn và cũng để xử lý truyền nhiệt.
ma_phanh_huu_co_ufp_db-35_danh_cho_cac_xe_trailer.jpg
Má phanh hữu cơ UFP DB-35 dành cho các xe rơ mooc
Má phanh bán kim loại: là kết hợp của các vật liệu hữu cơ và các kim loại, từ sắt thép cho đến đồng, sau đó chúng được đúc, đổ khuôn và được gia công gắn kết để hình thành má phanh. Các má phanh này thường cứng hơn và có khả năng chịu nhiệt tốt hơn.
bo_ma_phanh_c5_c6_danh_cho_xe_corvette.jpg
Bộ má phanh bán kim C5 C6 dành cho xe Corvette
Má phanh kim loại: được hình thành từ việc tổng hợp nhiều loại kim loại được đúc dưới nhiều mức áp suất khác nhau, loại này từng được sử dụng rộng rãi cho các loại xe đua. Nhưng hiện nay, những tiến bộ của các vật liệu compozit và bán kim đã khiến má phanh kim loại gần như lỗi thời.
ma_phanh_kim_loai.jpg
Đây là một bộ má phanh kim loại, má phanh bên trái còn mới, bên phải đã qua sử dụng
Má phanh tổng hợp: thường còn được biết đến với cái tên má phanh gốm, được làm từ hỗn hợp các vật liệu phi hữu cơ và phi kim loại, thường là bằng sợi thủy tinh và sợi aramid. (Sợi Aramid là một loại sợi tổng hợp có đặc tính kháng nhiệt và độ bền cao, chống mài mòn, dùng làm áo cho lính cứu hỏa, áo giáp, vỏ xe hơi, dây cáp, vỏ tên lửa...) Các miếng đệm này chỉ nặng bằng một nửa so với các loại má phanh khác, nhưng lại mạnh mẽ hơn, bền bỉ hơn, có khả năng phanh xe tốt hơn và tuổi thọ trung bình cũng dài hơn. Và tất nhiên, giá cả của nó cũng mắc hơn gấp đôi.
ma_phanh_gom_2.jpg
 Một bộ má phanh gốm
Đối với các vật liệu trên thì vật liệu hữu cơ có khả năng phanh xe tốt nhất. Tuy nhiên, khả năng phanh tốt cũng đồng nghĩa với việc vật liệu sẽ bị mòn đi nhiều hơn trong mỗi lần đạp phanh. Chính vì thế, các má phanh hữu cơ thường có tuổi thọ trung bình ngắn nhất. Còn các má phanh bán kim mà hầu hết các xe ngày nay thường dùng thì cứng hơn và có tuổi thọ trung bình dài hơn nhưng phanh lại không hiệu quả bằng má phanh hữu cơ. Các má phanh gốm cũng tương tự, mặc dù loại má phanh này có tuổi thọ trung bình cao hơn nhưng nó lại có khoảng cách hãm (phanh) dài hơn một chút.
 
Các má phanh có nhiệm vụ tạo ra ma sát vào các đĩa phanh để hãm động cơ. Nhưng từng xe có khối lượng khác nhau lại có những khoảng cách hãm khác nhau. Thường thì khi khối lượng xe càng lớn thì mô-men của xe càng lớn, và má phanh phải áp mạnh hơn vào đĩa phanh để xe có thể dừng lại hoàn toàn.
he_thong_phanh_luon_lam_viec_rat_vat_va_2.jpg
Hệ thống phanh luôn làm việc cật lực để giữ an toàn cho bạn
 
Nói một cách đơn giản nhất, nhiệm vụ chính của một hệ thống phanh là chuyển đổi động năng của xe thành nhiệt năng thông qua các thiết bị tạo ra ma sát - cụ thể là các má phanh. Động năng của xe khi đang chạy lại tùy thuộc vào khối lượng xe, tốc độ xe đang chạy và sự thay đổi tốc độ của xe lớn đến mức nào. Thường người ta tính động năng của xe bằng cách lấy khối lượng của xe nhân với bình phương tốc độ đang chạy rồi chia 2.
Ví dụ, hai xe đang chạy với tốc độ 50km/h, một chiếc nặng 900 kg, chiếc kia nặng 1800 kg. Vậy chiếc xe nhẹ hơn tạo ra mô-men khoảng 86,8 Nm, chiếc nặng hơn tạo ra nhiều gấp đôi, khoảng 173,6 Nm.
Hai chiếc xe vẫn chạy và sản sinh ra mô-men xoắn một cách bình thường cho đến khi người lái đạp phanh, lúc này một loạt các sự kiện sẽ xảy ra. Hệ thống phanh phải vượt qua quán tính động của xe (xe vẫn đang chuyển động) và áp đặt quán tính tĩnh lên xe (khiến cho xe dừng lại). Điều này được thực hiện bằng cách biến đổi động năng của xe thành nhiệt năng khiến phanh tạo ra rất nhiều nhiệt. Các má phanh trên những chiếc xe hạng nhỏ đang đi khoảng 96 km một giờ sẽ tỏa ra nhiệt khoảng 232 độ C khi dừng khẩn cấp. Tất nhiên điều này sẽ ảnh hưởng đến tuổi thọ của má phanh. Hoặc đơn giản hơn, mỗi lần người lái đạp phanh, các má phanh bị đốt nóng và mòn đi một chút.
 
Phần cuối cùng trong những yếu tố ảnh hưởng đến tuổi thọ của má phanh là đĩa phanh (Rô-to). Má phanh ép vào đĩa phanh để hãm xe nhờ vào sự giúp đỡ của một bộ kẹp phanh.
 
Đĩa phanh có thể trông giống như một đĩa kim loại đơn giản nhưng nó được thiết kế rất đặc biệt để làm việc với bộ kẹp phanh và các má phanh. Khối lượng của đĩa phanh cũng như các vây tản nhiệt giúp giản tán bớt nhiệt sản sinh khi phanh và kéo dài tuổi thọ má phanh. Bề mặt đĩa phanh cũng được đánh bóng rất kỹ càng, đủ mịn để kéo dài tuổi thọ má phanh nhưng phải đủ thô để phanh có hiệu quả.
dia_phanh_va_bo_kep_phanh_brembo_0.jpg
Đĩa phanh và bộ kẹp phanh Brembo. Bộ kẹp phanh là bộ phận quan trọng trong
hệ thống phanh của xe. Kẹp phanh bóp các má phanh vào bề mặt đĩa phanh (rô-to)
để giảm tốc độ hoặc dừng hẳn phương tiện
 
Cũng như vậy, các bộ kẹp phanh sẽ phải tác động lên piston để ép và nhả má phanh khi cần thiết. Một bộ kẹp phanh bị dính hoặc bị kẹt sẽ làm cho má phanh phải thường xuyên hoặc luôn luôn tiếp xúc với đĩa phanh làm tăng nhiệt năng sản sinh dẫn đến tình trạng sớm "tổn thọ".
 
Nhìn chung, việc xác định chính xác tuổi thọ của má phanh là một việc dường như là không thể vì nó phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố --mặc dầu có thể dự đoán rằng một má phanh bán kim có thể kéo dài được từ 48 ngàn đến 80 ngàn cây số. Thậm chí loại cơ cấu truyền động cũng có thể ảnh hưởng đến tuổi thọ của má phanh. Thường thì tuổi thọ má phanh đối với xe số sàn thì dài hơn so với xe số tự động, những người có thói quen đạp thắng mạnh thường thấy má phanh của mình chỉ dùng được 1/2 thời gian so với những người chỉ đơn giản là sang số thay vì thắng.
   
Vậy cách tốt nhất là kiểm tra má phanh khi đến lịch thay dầu định kì. Những đại lý thường có những dụng cụ đo độ mài mòn trên má phanh rất tốt, họ có thể thông báo cho bạn biết má phanh còn dùng bao nhiêu lâu nữa thì nên thay. Rất nhiều má phanh có sử dụng bộ chỉ báo bằng âm thanh. Một miếng kim loại nho nhỏ gắn liền với má phanh. Khi má phanh mòn dần, miếng kim loại này sẽ cọ xát với đĩa phanh và tạo ra tiếng kêu réc réc.
 
Bất kể là má phanh của xe bạn thọ bao lâu, hãy luôn luôn chú ý đến các dấu hiệu của phanh - mất động cơ khi phanh bị nóng, hoặc bị lệch xe sang một bên trong khi phanh... Những dấu hiệu đó cho bạn biết phanh của bạn có vấn đề.

Theo Howstuffworks

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Bài viết mới nhất

  • vodkablue

    Bài viết: 35

    Chọn loại lốp xe nào: Lốp không xăm, lốp Runflat và lốp tự bơm ?

    23:16 PM 14/07/2024
    29273
    Dù có kích cỡ khác nhau, cấu tạo hoa lốp cũng như thiết kế đa dạng, nhưng chung quy lại, lốp xe được chia thành 3 nhóm: Lốp không săm, lốp Runflat có thể sử dụng khi hết hơi và lốp tự bơm. Chúng ta cùng xem đặc điểm công nghệ cũng như những ưu nhược điểm của từng nhóm này.
  • Anh Hai Khía

    0934 179 149

    Bài viết: 47

    Kinh nghiệm vệ sinh xe hơi khỏi các mùi khó chịu

    23:08 PM 14/07/2024
    52367
    Vệ sinh xe hơi là việc cần thiết và không kém phần quan trọng vì hàng ngày, xế yêu của bạn sẽ ...
  • Khoa NX

    Bài viết: 2261

    Cách giữ lớp sơn ô tô luôn như mới

    23:03 PM 14/07/2024
    10555
    Xe ô tô tại Việt Nam là một loại phương tiện đi lại với giá bán vẫn còn tương đối cao và chi phí sử dụng không thấp với phần lớn người dân tại Việt Nam. Và để giữ cho "xế cưng" luôn như mới, đồng thời làm giảm chi phí đánh bóng và chăm sóc lớp sơn, người sử dụng xe có thể tham khảo các mẹo nhỏ sau đây:
  • Vu Quang Viet

    0907 741 14

    Bài viết: 23

    Nguyên lý hoạt động và cách vận hành để kéo dài tuổi thọ hệ thống tăng áp Turbo trên xe hơi

    22:59 PM 14/07/2024
    40615
    Ngày nay, công nghệ tăng áp Turbo (Turbocharger) được rất nhiều hãng xe hơi sử dụng để trang bị trên các dòng xe. Thế nhưng bạn đã hiểu rõ về cơ chế hoạt động chưa? Bài sẽ cung cấp một số kinh nghiệm trong khi vận hành xe để duy trì tuổi thọ lâu nhất cho hệ thống này.
  • Believe

    Bài viết: 2482

    Ô tô bị bó cứng phanh: Nguyên nhân và cách khắc phục

    00:26 AM 15/07/2024
    15907
    Ô tô bị bó cứng phanh khi đang chạy tiềm ẩn nguy cơ tai nạn rất cao. Vậy đâu là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này và cách khắc phục ra sao? Cùng danhgiaXe tìm hiểu ngay trong bài viết dưới đây.
  • Believe

    Bài viết: 2482

    Tại sao cần vệ sinh kim phun nhiên liệu?

    22:54 PM 14/07/2024
    23248
    Kim phun nhiên liệu là bộ phận quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến công suất của động cơ. Do đó cần được chăm sóc và làm sạch bằng các chất tẩy rửa chuyên dụng sau một thời gian hoạt động khi bị bám bụi, đọng cặn bẩn.
  • Blue

    Bài viết: 542

    Cách kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống phanh

    22:47 PM 14/07/2024
    17641
    Việc kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống phanh cần được thực hiện thường xuyên nhằm đảm bảo sự an toàn cho người cầm lái và những người xung quanh.
  • Believe

    Bài viết: 2482

    Lưu ý không thể bỏ qua khi tự rửa xe ô tô

    22:44 PM 14/07/2024
    27647
    Việc rửa xe tại nhà tưởng chừng đơn giản, tuy nhiên nếu bỏ qua những lưu ý dưới đây thì rất có thể xế yêu của bạn sẽ xuất hiện các vết xước hoặc một số sự cố không đáng có.
  • Sơn Vinh

    Bài viết: 176

    Những hiểu lầm giữa bảo dưỡng ô tô và bảo hành ô tô?

    22:34 PM 14/07/2024
    13318
    Bảo hành và bảo dưỡng ô tô là hai trách nhiệm khác nhau của các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô tại thị trường Việt Nam. Và không ít người sử dụng xe vẫn đang nhầm lẫn giữa hai khái niêm này.
  • shelbygt

    Bài viết: 43

    Cẩn trọng với các cảnh báo trên xe ô tô

    16:33 PM 07/07/2024
    36066
    Người ngồi sau vô-lăng cần hiểu được một cách căn bản các cảnh báo trên xe ô tô thông qua bộ ...