Máy xăng, máy dầu: có gì khác nhau?

Chuyên đề: Sửa chữa xe ô tô
Chỉnh sửa lúc: 20/02/2014

Phần lớn ôtô tại Việt Nam hiện nay sử dụng hai loại động cơ chính là xăng và diesel.

Động cơ diesel được sử dụng chủ yếu trên xe bus, xe khách, xe tải và một số dòng xe thể thao đa dụng SUV còn lại hầu hết đều lắp động cơ xăng. Ở Việt Nam, các mẫu xe du lịch sử dụng động cơ diesel khá hạn chế.

Vậy, động cơ xăng và động cơ diesel khác nhau ở chỗ nào?

Trước hết, hai loại động cơ này đều có điểm chung là dùng nhiên liệu hóa lỏng, đều là động cơ đốt trong và hoàn tất nhiệm vụ trong 4 kỳ: nạp - nén - nổ - xả tương ứng với 2 vòng quay của trục khuỷu động cơ.

Sự khác nhau căn bản giữa động cơ xăng và động cơ diesel nằm ở 3 đặc điểm: loại nhiên liệu sử dụng, hệ thống cung cấp và kiểu đốt cháy nhiên liệu.

Đối với động cơ xăng dùng chế hòa khí hoặc phun xăng điện tử đơn thuần thì hỗn hợp xăng/không khí được hòa trộn trước khi đi vào buồng cháy

 

Động cơ xăng sử dụng nhiên liệu xăng được đặc trưng bởi trị số octan (trị số chống kích nổ), trị số này càng cao thì tính chống kích nổ càng cao.

Hiện nay, ở nước ta có 4 loại xăng có trị số octan khác nhau: A95 có trị số octan 95 dùng cho các động cơ xăng có tỷ số nén trên 9,5:1; A92 có trị số octan 92 dùng cho các động cơ có tỷ số nén 9,5:1; A83 có trị số octan 83 sử dụng cho các động cơ có tỷ số nén 8:1, tuy nhiên hiện nay loại xăng này đã không được sử dụng; loại cuối cùng là xăng sinh học E5, một hỗn hợp của xăng A95 pha 5% ethanol.

Trong khi đó, động cơ diesel sử dụng dầu diesel được đặc trưng bởi trị số cetan (trị số tự cháy) và trên thị trường hiện nay loại được sử dụng phổ biến là DO 0,05%S. Chính đặc tính khác nhau của xăng và diesel mà hệ thống cung cấp nhiên liệu của hai loại động cơ này khác nhau căn bản.

Còn ở động cơ Diesel, hỗn hợp cháy được hòa trộn trực tiếp bên trong buồng cháy

 

Hệ thống cung cấp nhiên liệu của động cơ xăng là loại tạo hỗn hợp cháy (gồm xăng và không khí) trên đường ống nạp (gồm cả chế hòa khí và phun xăng điện tử) nhưng ở động cơ diesel thì dầu diesel được hòa trộn trực tiếp với không khí ngay trong xy-lanh. Tuy nhiên, trên các xe thế hệ mới ngày nay, hệ thống phun xăng trực tiếp (GDI) có nguyên lý cơ bản giống với động cơ diesel.

Ở động cơ xăng, hỗn hợp cháy được đưa vào động cơ để thực hiện hành trình nén và được kích nổ nhờ bu-gi đánh lửa tạo quá trình cháy, dãn nở và sinh công. Do đặc điểm như vậy nên động cơ xăng có thêm hệ thống đánh lửa. Đối với động cơ diesel, sau khi kim phun nhiên liệu thực hiện phun với tốc độ và áp suất cao kết hợp với buồng xoáy lốc trên đỉnh piston tạo ra hỗn hợp cháy. Hỗn hợp này được nén với tỷ số nén cao và tự bốc cháy, dãn nở và sinh công.

Trên cùng một dòng xe của một nhà sản xuất nào đó, nếu có hai lựa chọn động cơ là xăng và diesel với dung tích xy-lanh tương đương, thì mỗi loại đều có những ưu thế của riêng mình. Động cơ xăng thường đạt số vòng tua cao nhanh hơn và có công suất lớn hơn, nên gia tốc tốt hơn. Trong khi đó, động cơ diesel thường có số vòng quay cực đại thấp, gia tốc thấp hơn động cơ xăng nhưng có mô-men xoắn cao hơn nên sức kéo lớn hơn ở số vòng tua máy thấp hơn.

Nhiên liệu diesel được phun dưới áp suất cao tạo thành các tia nhỏ và mịn

 

Hiệu suất của động cơ diesel lớn hơn khoảng 1,5 lần so với động cơ xăng. Nhiên liệu diesel thường rẻ hơn xăng, 1 lít diesel khi cháy hoàn toàn nhận được khoảng 8.755 calo trong khi 1 lít xăng cháy hoàn toàn cho khoảng 8.140 calo. Suất tiêu hao nhiên liệu của động cơ diesel là 200-285g/kWh nhỏ hơn của động cơ xăng là 260-380g/kWh.

Tuy nhiên, ngoài những ưu điểm trên thì động cơ diesel còn tồn tại một số hạn chế so với động cơ xăng: nếu so sánh hai loại động cơ xăng và diesel có cùng công suất thì trọng lượng động cơ diesel lớn hơn động cơ xăng; tỷ số nén của động cơ diesel lớn, vật liệu và công nghệ chế tạo hệ thống cung cấp nhiên liệu (bơm cao áp) đòi hỏi cao hơn, do đó động cơ diesel đắt tiền hơn động cơ xăng; tốc độ động cơ diesel thấp hơn động cơ xăng; độ ồn lớn và khí thải của động cơ diesel chứa nhiều muội than hơn của động cơ xăng.

Trong tương lai, trên các dòng xe sang, việc sử dụng động cơ xăng vẫn là chủ yếu do tính ưu việt là động cơ làm việc êm, gia tốc lớn. Các nghiên cứu nhằm cải thiện công suất và khả năng tiết kiệm nhiên liệu trên động cơ xăng đang ngày càng được hoàn thiện như hệ thống phun xăng trực tiếp (GDI), hệ thống đánh lửa nhiều lần, cơ cấu phối khí thông minh. Ngoài ra, một xu hướng cũng đang phát triển khá mạnh mẽ là sử dụng động cơ hybrid.

Động cơ Nu 2.0 trên xe Kia K3 tại Việt Nam.

Động cơ diesel với ưu điểm nổi trội là sức kéo lớn, đặc biệt là các chi tiết của động cơ có tuổi thọ và độ bền cao, nên động cơ diesel luôn được các nhà khoa học hướng tới để nghiên cứu nhằm khắc phục những hạn chế.


Những hướng nghiên cứu chính để hoàn thiện động cơ diesel tập trung vào nâng công suất, nâng số vòng quay tối đa và giảm rung động. Để đạt được mục tiêu trên các chuyên gia đưa hệ thống turbo máy nén vào để nâng cao áp suất và lượng không khí trong buồng đốt dẫn đến nâng cao công suất của động cơ. Mặt khác, hệ thống Common Rail (CDI)  có khả năng hoàn thiện quá trình phun nhờ điều khiển bằng điện tử và làm tơi nhiên liệu (tăng áp suất phun) giúp quá trình cháy được hoàn hảo hơn.

(Bài: TS Nguyễn Văn Trà).

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Loading...

Bài viết mới nhất

  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Dấu hiệu xe bị nghẹt lọc xăng và cách khắc phục

    13:10 PM 06/07/2018
    68556
    Ở hệ thống nhiên liệu trên ô tô, nhiên liệu (xăng, dầu) đều được phun vào động cơ qua hệ thống kim phun với kỹ thuật tinh tế, chính xác, nhưng phải thật sạch và không lẫn cặn bẩn. Cặn bẩn trong nhiên liệu đi đến vòi phung có thể làm tắc nghẽn kim phun và gây ngừng hoạt động ở động cơ. Trường hợp lọc xăng bị nghẹt, xe sẽ có dấu hiệu bất thường và bài viết sẽ cung cấp cho bạn các dấu hiệu nhận biết cũng như cách khắc phục những trường hợp trên.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Hướng dẫn vệ sinh cảm biến ABS cho ô tô

    10:14 AM 04/07/2018
    20177
    Nếu đèn báo ABS trên taplo xe bạn bật sáng, bạn sẽ mắc sai lầm nếu bỏ qua cảnh báo này, vì đây là những tín hiệu báo xe bạn đang có vấn đề khá nghiêm trọng. Bài viết sau sẽ hướng dẫn bạn tự vệ sinh cảm biến ABS, giúp bạn khắc phục hiện tượng trên.
  • Hoàng Tuấn

    0933665808

    Bài viết: 411

    Khi nào nên thay dầu hộp số cho ô tô

    17:37 PM 02/07/2018
    28173
    Liệu bạn có cần phải thay dầu hộp số, dù không gặp phải vấn đề gì? Câu trả lời là “Có”, nhưng bao lâu cần thực hiện còn tuỳ thuộc vào loại hộp số cũng như tình trạng hoạt động và đây vẫn luôn là chủ đề gây tranh luận trong giới kĩ thuật.
  • Hoàng Tuấn

    0933665808

    Bài viết: 411

    Nguyên nhân và cách khắc phục khi xe nhả khói

    08:05 AM 24/06/2018
    34849
    Nếu một buổi sáng trời đông lạnh lẽo, bạn khởi động xe hơi và phía sau xuất hiện làn khói mờ ảo thì hãy khoan vội lo, đó chỉ là do hơi nước đọng lại trong ống xả bị đốt nóng và bốc hơi. Nhưng nếu nơi bạn sinh sống khá nóng bức hay xe đang di chuyển trên đường thì việc khói xuất hiện rõ ràng là không hề ổn.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Những hư hỏng thường gặp ở hệ thống làm mát trên xe ô tô

    21:46 PM 23/06/2018
    24828
     Hệ thống làm mát giữ vai trò quan trọng đối với một chiếc ô tô. Nó giúp giải nhiệt động cơ và giữ cho động cơ làm việc ở nhiệt độ ổn định. Bài viết nêu những hư hỏng thường gặp ở hệ thống làm mát giúp bạn nhận biết và khắc phục kịp thời để việc sử dụng xe hiệu quả hơn.
  • Believe

    Bài viết: 1430

    Những tiếng ồn động cơ và hệ truyền động cần lưu ý

    17:49 PM 20/06/2018
    29599
    Một ngày nào đó khi lái xe đi làm và bạn bỗng nghe thấy những tiếng như gió rít, tiếng cốc cốc như gõ cửa hoặc gầm gừ... phát ra từ động cơ thì đó chính là những triệu chứng cho thấy xe cần được sửa chữa.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Thay dầu hộp số tự động: những điều cần lưu ý

    10:03 AM 19/06/2018
    32364
    Đa số những xe ô tô đời mới hiện nay đều được trang bị hộp số tự động. Hộp số tự động của xe ô tô có kết cấu khá phức tạp so với hộp số sàn. Khi cần bảo dưỡng, thay dầu cho hộp số tự động, cần các kỹ thuật viên am hiểu về bộ phận này và có chuyên môn cao để tránh những hư hại cho hộp số.
  • Vu Quang Viet

    0907 741 14

    Bài viết: 24

    Các hư hỏng thường gặp trên hệ thống phanh

    10:34 AM 10/06/2018
    8711
    Đó là các hư hỏng về lực phanh thiếu, phanh kêu, má phanh bị nhao về một phía,... Cùng tìm hiểu để biết nguyên nhân hỏng phanh.
  • PHUMAN AUTO

    Bài viết: 2

    Bán trả góp xe cuốn ép rác Isuzu 6 khối giá rẻ

    11:05 AM 09/06/2018
    139
    Xe cuốn ép rác 6 khối được thiết kế, đóng mới trên nền xe Isuzu QHR650 3.5 tấn. Xe cuốn ép rác Isuzu QHR650 với thùng rác sức chứa 6 khối, tải trọng cho phép tham gia giao thông là 2.5 tấn, hệ thống cuốn ép rác được đóng mới với nguồn linh kiện nhập khẩu đảm bảo chất lượng
  • Khách hàng

    Bài viết:

    Ba nhầm tưởng phổ biến về xe của bạn

    17:27 PM 04/06/2018
    7442
    Có những lời đồn đại hay kinh nghiệm truyền miệng tưởng chừng đúng đắn, nhưng với thời gian và tiến bộ của khoa học đã trở thành những sai lầm trong việc sử dụng xe. Bài viết sẽ liệt kê những nhầm tưởng để bạn tìm cách khắc phục.