Máy xăng, máy dầu: có gì khác nhau?

Chuyên đề: Sửa chữa xe ô tô
Chỉnh sửa lúc: 20/02/2014

Phần lớn ôtô tại Việt Nam hiện nay sử dụng hai loại động cơ chính là xăng và diesel.

Động cơ diesel được sử dụng chủ yếu trên xe bus, xe khách, xe tải và một số dòng xe thể thao đa dụng SUV còn lại hầu hết đều lắp động cơ xăng. Ở Việt Nam, các mẫu xe du lịch sử dụng động cơ diesel khá hạn chế.

Vậy, động cơ xăng và động cơ diesel khác nhau ở chỗ nào?

Trước hết, hai loại động cơ này đều có điểm chung là dùng nhiên liệu hóa lỏng, đều là động cơ đốt trong và hoàn tất nhiệm vụ trong 4 kỳ: nạp - nén - nổ - xả tương ứng với 2 vòng quay của trục khuỷu động cơ.

Sự khác nhau căn bản giữa động cơ xăng và động cơ diesel nằm ở 3 đặc điểm: loại nhiên liệu sử dụng, hệ thống cung cấp và kiểu đốt cháy nhiên liệu.

Đối với động cơ xăng dùng chế hòa khí hoặc phun xăng điện tử đơn thuần thì hỗn hợp xăng/không khí được hòa trộn trước khi đi vào buồng cháy

 

Động cơ xăng sử dụng nhiên liệu xăng được đặc trưng bởi trị số octan (trị số chống kích nổ), trị số này càng cao thì tính chống kích nổ càng cao.

Hiện nay, ở nước ta có 4 loại xăng có trị số octan khác nhau: A95 có trị số octan 95 dùng cho các động cơ xăng có tỷ số nén trên 9,5:1; A92 có trị số octan 92 dùng cho các động cơ có tỷ số nén 9,5:1; A83 có trị số octan 83 sử dụng cho các động cơ có tỷ số nén 8:1, tuy nhiên hiện nay loại xăng này đã không được sử dụng; loại cuối cùng là xăng sinh học E5, một hỗn hợp của xăng A95 pha 5% ethanol.

Trong khi đó, động cơ diesel sử dụng dầu diesel được đặc trưng bởi trị số cetan (trị số tự cháy) và trên thị trường hiện nay loại được sử dụng phổ biến là DO 0,05%S. Chính đặc tính khác nhau của xăng và diesel mà hệ thống cung cấp nhiên liệu của hai loại động cơ này khác nhau căn bản.

Còn ở động cơ Diesel, hỗn hợp cháy được hòa trộn trực tiếp bên trong buồng cháy

 

Hệ thống cung cấp nhiên liệu của động cơ xăng là loại tạo hỗn hợp cháy (gồm xăng và không khí) trên đường ống nạp (gồm cả chế hòa khí và phun xăng điện tử) nhưng ở động cơ diesel thì dầu diesel được hòa trộn trực tiếp với không khí ngay trong xy-lanh. Tuy nhiên, trên các xe thế hệ mới ngày nay, hệ thống phun xăng trực tiếp (GDI) có nguyên lý cơ bản giống với động cơ diesel.

Ở động cơ xăng, hỗn hợp cháy được đưa vào động cơ để thực hiện hành trình nén và được kích nổ nhờ bu-gi đánh lửa tạo quá trình cháy, dãn nở và sinh công. Do đặc điểm như vậy nên động cơ xăng có thêm hệ thống đánh lửa. Đối với động cơ diesel, sau khi kim phun nhiên liệu thực hiện phun với tốc độ và áp suất cao kết hợp với buồng xoáy lốc trên đỉnh piston tạo ra hỗn hợp cháy. Hỗn hợp này được nén với tỷ số nén cao và tự bốc cháy, dãn nở và sinh công.

Trên cùng một dòng xe của một nhà sản xuất nào đó, nếu có hai lựa chọn động cơ là xăng và diesel với dung tích xy-lanh tương đương, thì mỗi loại đều có những ưu thế của riêng mình. Động cơ xăng thường đạt số vòng tua cao nhanh hơn và có công suất lớn hơn, nên gia tốc tốt hơn. Trong khi đó, động cơ diesel thường có số vòng quay cực đại thấp, gia tốc thấp hơn động cơ xăng nhưng có mô-men xoắn cao hơn nên sức kéo lớn hơn ở số vòng tua máy thấp hơn.

Nhiên liệu diesel được phun dưới áp suất cao tạo thành các tia nhỏ và mịn

 

Hiệu suất của động cơ diesel lớn hơn khoảng 1,5 lần so với động cơ xăng. Nhiên liệu diesel thường rẻ hơn xăng, 1 lít diesel khi cháy hoàn toàn nhận được khoảng 8.755 calo trong khi 1 lít xăng cháy hoàn toàn cho khoảng 8.140 calo. Suất tiêu hao nhiên liệu của động cơ diesel là 200-285g/kWh nhỏ hơn của động cơ xăng là 260-380g/kWh.

Tuy nhiên, ngoài những ưu điểm trên thì động cơ diesel còn tồn tại một số hạn chế so với động cơ xăng: nếu so sánh hai loại động cơ xăng và diesel có cùng công suất thì trọng lượng động cơ diesel lớn hơn động cơ xăng; tỷ số nén của động cơ diesel lớn, vật liệu và công nghệ chế tạo hệ thống cung cấp nhiên liệu (bơm cao áp) đòi hỏi cao hơn, do đó động cơ diesel đắt tiền hơn động cơ xăng; tốc độ động cơ diesel thấp hơn động cơ xăng; độ ồn lớn và khí thải của động cơ diesel chứa nhiều muội than hơn của động cơ xăng.

Trong tương lai, trên các dòng xe sang, việc sử dụng động cơ xăng vẫn là chủ yếu do tính ưu việt là động cơ làm việc êm, gia tốc lớn. Các nghiên cứu nhằm cải thiện công suất và khả năng tiết kiệm nhiên liệu trên động cơ xăng đang ngày càng được hoàn thiện như hệ thống phun xăng trực tiếp (GDI), hệ thống đánh lửa nhiều lần, cơ cấu phối khí thông minh. Ngoài ra, một xu hướng cũng đang phát triển khá mạnh mẽ là sử dụng động cơ hybrid.

Động cơ Nu 2.0 trên xe Kia K3 tại Việt Nam.

Động cơ diesel với ưu điểm nổi trội là sức kéo lớn, đặc biệt là các chi tiết của động cơ có tuổi thọ và độ bền cao, nên động cơ diesel luôn được các nhà khoa học hướng tới để nghiên cứu nhằm khắc phục những hạn chế.


Những hướng nghiên cứu chính để hoàn thiện động cơ diesel tập trung vào nâng công suất, nâng số vòng quay tối đa và giảm rung động. Để đạt được mục tiêu trên các chuyên gia đưa hệ thống turbo máy nén vào để nâng cao áp suất và lượng không khí trong buồng đốt dẫn đến nâng cao công suất của động cơ. Mặt khác, hệ thống Common Rail (CDI)  có khả năng hoàn thiện quá trình phun nhờ điều khiển bằng điện tử và làm tơi nhiên liệu (tăng áp suất phun) giúp quá trình cháy được hoàn hảo hơn.

(Bài: TS Nguyễn Văn Trà).

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Loading...

Bài viết mới nhất

  • Phan Tuấn Anh

    Bài viết: 43

    Tìm hiểu về cửa kính chỉnh điện - khắc phục sự cố kẹt kính

    16:56 PM 29/05/2017
    7331
    Ngày nay, sự phát triển mạnh mẽ công nghệ điện tử đã thúc đẩy các hãng xe phải tìm cách tăng giá trị cho những “đứa con” của mình, do đó việc trang bị các hệ thống điều khiển cơ khí đã dần giảm đi, thay vào đó là hệ thống điều khiển điện. Khi bạn vừa tậu một chiếc ô tô mới thì mọi hệ thống điều khiển đều hoạt động rất trơn tru, nhưng nếu chiếc xe ấy đã chinh chiến lâu năm dưới điều kiện môi trường nhiều bụi bẩn, nắng mưa thất thường dễ gây ra hư hỏng. Có thể kể đến như việc cửa sổ bị kẹt, hoạt động chập trờn hoặc không thể hoạt động rất thường hay gặp phải. Và ở bài viết này, danhgiaXe sẽ cùng bạn tìm hiểu cách thức hoạt động cửa chỉnh điện và tìm cách khắc phục khi chẳng may gặp sự cố.
  • phamvananh

    Bài viết: 2

    Địa Điểm Bọc ghế Da Ô Tô Uy Tín Nhất Tại TP.Hồ Chí Minh

    19:28 PM 11/08/2016
    1838
    Có rất nhiều lý do để bạn nghĩ tới việc thay đổi nội thất xe của bạn bằng cách bọc lại toàn ...
  • Khách hàng

    Bài viết:

    Thư Mời Đại Lý Phân Phối Phụ Tùng Và Đồ Chơi ô tô

    11:21 AM 10/08/2016
    1788
                                        ...
  • Khách hàng

    Bài viết:

    TÌM ĐẠI LÝ PHÂN PHỐI SẢN PHẨM ĐỒ CHƠI Ô TÔ

    11:23 AM 10/08/2016
    2009
    TÌM ĐẠI LÝ PHÂN PHỐI SẢN PHẨM ĐỒ CHƠI Ô TÔCông ty TNHH PTTM Việt Phát là công ty chuyên nhập khẩu ...
  • Khách hàng

    Bài viết:

    MẸO XỬ LÝ TÌNH HUỐNG KHÓ

    20:32 PM 20/07/2016
    896
    Mẹo xử lí tình huống khóPrisma – Công ty tư vấn bảo hiểm gửi đến các bạn tình huống sau:Một ...
  • Khách hàng

    Bài viết:

    Mobieye - Hệ thống hỗ trợ lái xe an toàn

    14:53 PM 28/06/2016
    973
    VUI CHƠI AN TOÀN CÙNG MOBILEYE – HỆ THỐNG HỖ TRỢ LÁI XE AN TOÀNBạn con tin rằng có trên thị trường ...
  • Nguyen Thuc Hien

    Bài viết: 2

    Như thế nào là một bảo hiểm ô tô tốt?

    14:44 PM 20/06/2016
    550
    Hiện nay, bảo hiểm ô tô tự nguyện đã trở nên rất phổ biến do những lợi ích mà nó mang lại cho ...
  • Khách hàng

    Bài viết:

    TÀI LIỆU CHẨN ĐOÁN CÁC HỆ THỐNG Ô TÔ

    17:41 PM 14/06/2016
    1596
    Một bộ tài liệu đầy đủ và chi tiết không thể thiếu của các KTV chẩn đoán lỗi ô tô hiện đại ...
  • Khách hàng

    Bài viết:

    Bảo hiểm oto tốt nhất

    11:42 AM 31/05/2016
    655
    Em làm phiền các bác chút ạChẳng là em làm tư vấn bảo hiểm, mà nói thật luôn là tính em rất thật ...
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Những lưu ý khi phải kéo xe do gặp sự cố

    14:58 PM 16/04/2016
    16109
    Xe bị chết máy, bị tai nạn và cần phải nhờ đến xe cứu hộ giao thông là điều không ai muốn. Tuy ...