Tìm hiểu về phanh đĩa và phanh tang trống

Chuyên đề: Sửa chữa xe ô tô
Chỉnh sửa lúc: 29/03/2018

Hầu hết chúng ta đều biết phanh đĩa và phanh tang trống khác nhau như thế nào? Nhưng vì sao phanh đĩa lại phổ biến như ngày nay? Vì sao phanh tang trống bị thay thế bởi phanh đĩa nhanh đến như vậy? Bài viết này sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về điều đó.

Phanh tang trống

Phanh tang trống gồm 2 phần cơ bản: trống phanh và má phanh. Phần trống phanh có dạng hộp rỗng, gắn liền với trục dẫn động với bề mặt tiếp xúc bên trong được làm nhám nhằm tăng hiệu quả phanh. Guốc phanh được làm bằng thép, bề mặt tiếp xúc với trống phanh được phủ 1 lớp hợp chất chịu ma sát. Guốc phanh được điều khiển bởi dây cáp hoặc piston thủy lực để tạo lực bung, ép vào trống phanh. Hệ thống này khá phức tạp, nhiều chi tiết cồng kềnh, độ bến kém, quá trình bảo dưỡng phức tạp…Lớp vật liệu dùng làm bề mặt ma sát thường được chế tạo bằng asbestos hoặc hợp chất của nó. Hợp chất này rất có hại đến sức khỏe con người. Các nhà khoa học đã chứng minh được rằng asbestos gây nên một số ung thư trên cơ thể người và nó đã bị cấm sử dụng từ những năm 1980.

Kết cấu của phanh tang trống khá đa dạng, tùy thuộc mục đích sử dụng và yêu cầu kỹ thuật. Dưới đây là một ví dụ:

Mỗi guốc phanh gồm 1 đầu cố định và đầu tựa vào piston thủy lực. Với cấu hình như trên, khi tang trống quay, lực ép từ piston thủy lực làm cho má phanh trước ép vào tang trống. Do cách bố trí, chiều từ đầu cố định đến đầu di chuyển của má phanh trước trùng với chiều chuyển động của tang trống, khiến cho lực ép bị giảm. Vì thế, các kỹ sư đã tăng diện tích tiếp xúc của má phanh trước để bù đắp lại mất mát này. Với cách giải thích tương tự, má phanh sau sẽ có chiều hướng tự làm tăng lực ép lên tang trống, khiến việc điều khiến khó khăn và dễ dàng gây ra hiện tượng “bó phanh”. Thế nên, phần diện tích tiếp xúc của nó đã bị cắt giảm.

Phanh đĩa

Phanh đĩa gồm 3 phần chính : đĩa phanh, má phanh và cùm kẹp phanh. Cùm kẹp phanh giữ các má phanh và ép chúng tỳ lên mặt đĩa phanh để tạo lực phanh. Điều này tiện lợi hơn phanh tang trống vì kích thước má phanh nhỏ hơn nhiều, gần như toàn bộ diện tích tiếp xúc của má phanh đĩa đều tiếp xúc với đĩa phanh (trên phanh tang trống, diện tích tiếc xúc của bề mặt guốc phanh bị hạn chế do sự khác như ở bán kính cong của guốc phanh và tang trống). Hơn nữa, đĩa phanh liên tục quay tròn và được làm mát liên tục, phần diện tích tiếp xúc với má phanh sẽ phải hoàn thành hết một vòng quay mới tiếp tục bị ma sát với má phanh.

Về thiết kế, hê thống phanh đĩa được phân làm 2 dạng: dạng trôi (floating) và dạng cố định (Fixed).

Cùm kẹp phanh dạng trôi được thiết kế có 1 piston bên 1 phía, phía còn lại là mặt tựa. Khi có lực tác động, piston ép má phanh tỳ lên mặt đĩa phía bên này, phản lực từ đĩa sẽ đẩy cả cùm phanh di chuyển, nên kéo theo má phanh bên mặt tựa ép vào mặt đĩa còn lại.

Không giống như cùm kẹp phanh dạng trôi, cùm phanh cố định không hề di chuyển vì 2 bên mặt đều có piston thủy lực được bố trí đối xứng. Khi có tác động, các piston 2 bên ép 2 má phanh tỳ vào đĩa phanh, quá trình không đòi hỏi sự di chuyển của cả cùm phanh. Điều này làm cho giá thành sản xuất đắt đỏ và kết cấu phức tạp hơn dạng cùm trôi. Trên một số dòng xe thể thao hiệu năng cao, các cùm phanh này thường được bố trí nhiều piston kẹp mỗi bên, thường sẽ là 4, 6, thậm chí 8 piston trên 1 cùm phanh.

Việc bố trí nhiều piston ép trên 1 cùm phanh giúp tăng lực ép từ má phanh lên đĩa phanh, giúp tạo ra tổng lực phanh lớn hơn. Tuy nhiên, tăng lực phanh lớn chưa hẳn đã tốt nếu nó vượt quá mức giới hạn và gây bó phanh. Việc tăng lực ép từ má phanh lên đĩa phanh sẽ làm tăng nhanh quá trình mài mòn, dẫn đến làm giảm tuổi thọ hệ thống phanh. Để khắc phục điều này, các kỹ sư đã tăng đường kính của đĩa phanh lên, đồng thời tăng diện tích tiếp xúc của má phanh với đĩa phanh. Chính việc này giúp cho lực phanh trải đều trên diện tích lớn hơn, dẫn tới áp suất đặt lên đĩa phanh nhỏ lại. Lợi điểm là sẽ giúp tăng khả năng giải nhiệt của đĩa phanh hơn.

Hầu hết các đĩa phanh được làm bằng thép carbon, vì nó cho khả năng chịu nhiệt và mài mòn tốt trong suốt quá trình phanh, thậm chí nó có thể nóng đỏ lên nếu có đủ năng lượng phanh. Nếu nhiệt độ lên quá cao, chất liệu ma sát trên má phanh có thể bị thăng hoa (chuyển đột ngột từ trạng thái rắn sang trạng thái khí), tạo ra một lớp màng đệm giữa đĩa phanh và má phanh như một dạng bôi trơn. Điều này làm giảm hiệu năng phanh của hệ thống. Để khắc phục điều này, đĩa phanh làm từ hợp chất gốm-carbon đã ra đời. Hệ thống mới này có khả năng chịu nhiệt gấp 2 lần so với kiểu thiết kế đĩa thép-carbon.

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Chả thấy so sánh hơn kém nhau như thế nào. Vẫn chỉ là giới thiệu chung chung về 2 loại

14:24:27 01/04/2016


Quý khách có nhu cầu tìm hiểu thông tin chi tiết và lái thử các dòng xe KIA xin vui lòng liên hệ theo số điện thoại : 0934091193 ( HUY ) .
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách .

22:04:55 05/01/2016


Quý khách có nhu cầu tìm hiểu thông tin chi tiết và lái thử các dòng xe KIA xin vui lòng liên hệ theo số điện thoại : 0934091193 ( HUY ). Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách . :) :) :) .

21:37:34 05/01/2016


Loading...

Bài viết mới nhất

  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Dấu hiệu xe bị nghẹt lọc xăng và cách khắc phục

    13:10 PM 06/07/2018
    68399
    Ở hệ thống nhiên liệu trên ô tô, nhiên liệu (xăng, dầu) đều được phun vào động cơ qua hệ thống kim phun với kỹ thuật tinh tế, chính xác, nhưng phải thật sạch và không lẫn cặn bẩn. Cặn bẩn trong nhiên liệu đi đến vòi phung có thể làm tắc nghẽn kim phun và gây ngừng hoạt động ở động cơ. Trường hợp lọc xăng bị nghẹt, xe sẽ có dấu hiệu bất thường và bài viết sẽ cung cấp cho bạn các dấu hiệu nhận biết cũng như cách khắc phục những trường hợp trên.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Hướng dẫn vệ sinh cảm biến ABS cho ô tô

    10:14 AM 04/07/2018
    20087
    Nếu đèn báo ABS trên taplo xe bạn bật sáng, bạn sẽ mắc sai lầm nếu bỏ qua cảnh báo này, vì đây là những tín hiệu báo xe bạn đang có vấn đề khá nghiêm trọng. Bài viết sau sẽ hướng dẫn bạn tự vệ sinh cảm biến ABS, giúp bạn khắc phục hiện tượng trên.
  • Hoàng Tuấn

    0933665808

    Bài viết: 411

    Khi nào nên thay dầu hộp số cho ô tô

    17:37 PM 02/07/2018
    28051
    Liệu bạn có cần phải thay dầu hộp số, dù không gặp phải vấn đề gì? Câu trả lời là “Có”, nhưng bao lâu cần thực hiện còn tuỳ thuộc vào loại hộp số cũng như tình trạng hoạt động và đây vẫn luôn là chủ đề gây tranh luận trong giới kĩ thuật.
  • Hoàng Tuấn

    0933665808

    Bài viết: 411

    Nguyên nhân và cách khắc phục khi xe nhả khói

    08:05 AM 24/06/2018
    34750
    Nếu một buổi sáng trời đông lạnh lẽo, bạn khởi động xe hơi và phía sau xuất hiện làn khói mờ ảo thì hãy khoan vội lo, đó chỉ là do hơi nước đọng lại trong ống xả bị đốt nóng và bốc hơi. Nhưng nếu nơi bạn sinh sống khá nóng bức hay xe đang di chuyển trên đường thì việc khói xuất hiện rõ ràng là không hề ổn.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Những hư hỏng thường gặp ở hệ thống làm mát trên xe ô tô

    21:46 PM 23/06/2018
    24773
     Hệ thống làm mát giữ vai trò quan trọng đối với một chiếc ô tô. Nó giúp giải nhiệt động cơ và giữ cho động cơ làm việc ở nhiệt độ ổn định. Bài viết nêu những hư hỏng thường gặp ở hệ thống làm mát giúp bạn nhận biết và khắc phục kịp thời để việc sử dụng xe hiệu quả hơn.
  • Believe

    Bài viết: 1430

    Những tiếng ồn động cơ và hệ truyền động cần lưu ý

    17:49 PM 20/06/2018
    29557
    Một ngày nào đó khi lái xe đi làm và bạn bỗng nghe thấy những tiếng như gió rít, tiếng cốc cốc như gõ cửa hoặc gầm gừ... phát ra từ động cơ thì đó chính là những triệu chứng cho thấy xe cần được sửa chữa.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Thay dầu hộp số tự động: những điều cần lưu ý

    10:03 AM 19/06/2018
    32289
    Đa số những xe ô tô đời mới hiện nay đều được trang bị hộp số tự động. Hộp số tự động của xe ô tô có kết cấu khá phức tạp so với hộp số sàn. Khi cần bảo dưỡng, thay dầu cho hộp số tự động, cần các kỹ thuật viên am hiểu về bộ phận này và có chuyên môn cao để tránh những hư hại cho hộp số.
  • Vu Quang Viet

    0907 741 14

    Bài viết: 24

    Các hư hỏng thường gặp trên hệ thống phanh

    10:34 AM 10/06/2018
    8679
    Đó là các hư hỏng về lực phanh thiếu, phanh kêu, má phanh bị nhao về một phía,... Cùng tìm hiểu để biết nguyên nhân hỏng phanh.
  • PHUMAN AUTO

    Bài viết: 2

    Bán trả góp xe cuốn ép rác Isuzu 6 khối giá rẻ

    11:05 AM 09/06/2018
    138
    Xe cuốn ép rác 6 khối được thiết kế, đóng mới trên nền xe Isuzu QHR650 3.5 tấn. Xe cuốn ép rác Isuzu QHR650 với thùng rác sức chứa 6 khối, tải trọng cho phép tham gia giao thông là 2.5 tấn, hệ thống cuốn ép rác được đóng mới với nguồn linh kiện nhập khẩu đảm bảo chất lượng
  • Khách hàng

    Bài viết:

    Ba nhầm tưởng phổ biến về xe của bạn

    17:27 PM 04/06/2018
    7435
    Có những lời đồn đại hay kinh nghiệm truyền miệng tưởng chừng đúng đắn, nhưng với thời gian và tiến bộ của khoa học đã trở thành những sai lầm trong việc sử dụng xe. Bài viết sẽ liệt kê những nhầm tưởng để bạn tìm cách khắc phục.