Tìm hiểu về phanh đĩa và phanh tang trống

Chuyên đề: Sửa chữa xe ô tô
Chỉnh sửa lúc: 29/03/2018

Hầu hết chúng ta đều biết phanh đĩa và phanh tang trống khác nhau như thế nào? Nhưng vì sao phanh đĩa lại phổ biến như ngày nay? Vì sao phanh tang trống bị thay thế bởi phanh đĩa nhanh đến như vậy? Bài viết này sẽ giúp chúng ta hiểu thêm về điều đó.

Phanh tang trống

Phanh tang trống gồm 2 phần cơ bản: trống phanh và má phanh. Phần trống phanh có dạng hộp rỗng, gắn liền với trục dẫn động với bề mặt tiếp xúc bên trong được làm nhám nhằm tăng hiệu quả phanh. Guốc phanh được làm bằng thép, bề mặt tiếp xúc với trống phanh được phủ 1 lớp hợp chất chịu ma sát. Guốc phanh được điều khiển bởi dây cáp hoặc piston thủy lực để tạo lực bung, ép vào trống phanh. Hệ thống này khá phức tạp, nhiều chi tiết cồng kềnh, độ bến kém, quá trình bảo dưỡng phức tạp…Lớp vật liệu dùng làm bề mặt ma sát thường được chế tạo bằng asbestos hoặc hợp chất của nó. Hợp chất này rất có hại đến sức khỏe con người. Các nhà khoa học đã chứng minh được rằng asbestos gây nên một số ung thư trên cơ thể người và nó đã bị cấm sử dụng từ những năm 1980.

Kết cấu của phanh tang trống khá đa dạng, tùy thuộc mục đích sử dụng và yêu cầu kỹ thuật. Dưới đây là một ví dụ:

Mỗi guốc phanh gồm 1 đầu cố định và đầu tựa vào piston thủy lực. Với cấu hình như trên, khi tang trống quay, lực ép từ piston thủy lực làm cho má phanh trước ép vào tang trống. Do cách bố trí, chiều từ đầu cố định đến đầu di chuyển của má phanh trước trùng với chiều chuyển động của tang trống, khiến cho lực ép bị giảm. Vì thế, các kỹ sư đã tăng diện tích tiếp xúc của má phanh trước để bù đắp lại mất mát này. Với cách giải thích tương tự, má phanh sau sẽ có chiều hướng tự làm tăng lực ép lên tang trống, khiến việc điều khiến khó khăn và dễ dàng gây ra hiện tượng “bó phanh”. Thế nên, phần diện tích tiếp xúc của nó đã bị cắt giảm.

Phanh đĩa

Phanh đĩa gồm 3 phần chính : đĩa phanh, má phanh và cùm kẹp phanh. Cùm kẹp phanh giữ các má phanh và ép chúng tỳ lên mặt đĩa phanh để tạo lực phanh. Điều này tiện lợi hơn phanh tang trống vì kích thước má phanh nhỏ hơn nhiều, gần như toàn bộ diện tích tiếp xúc của má phanh đĩa đều tiếp xúc với đĩa phanh (trên phanh tang trống, diện tích tiếc xúc của bề mặt guốc phanh bị hạn chế do sự khác như ở bán kính cong của guốc phanh và tang trống). Hơn nữa, đĩa phanh liên tục quay tròn và được làm mát liên tục, phần diện tích tiếp xúc với má phanh sẽ phải hoàn thành hết một vòng quay mới tiếp tục bị ma sát với má phanh.

Về thiết kế, hê thống phanh đĩa được phân làm 2 dạng: dạng trôi (floating) và dạng cố định (Fixed).

Cùm kẹp phanh dạng trôi được thiết kế có 1 piston bên 1 phía, phía còn lại là mặt tựa. Khi có lực tác động, piston ép má phanh tỳ lên mặt đĩa phía bên này, phản lực từ đĩa sẽ đẩy cả cùm phanh di chuyển, nên kéo theo má phanh bên mặt tựa ép vào mặt đĩa còn lại.

Không giống như cùm kẹp phanh dạng trôi, cùm phanh cố định không hề di chuyển vì 2 bên mặt đều có piston thủy lực được bố trí đối xứng. Khi có tác động, các piston 2 bên ép 2 má phanh tỳ vào đĩa phanh, quá trình không đòi hỏi sự di chuyển của cả cùm phanh. Điều này làm cho giá thành sản xuất đắt đỏ và kết cấu phức tạp hơn dạng cùm trôi. Trên một số dòng xe thể thao hiệu năng cao, các cùm phanh này thường được bố trí nhiều piston kẹp mỗi bên, thường sẽ là 4, 6, thậm chí 8 piston trên 1 cùm phanh.

Việc bố trí nhiều piston ép trên 1 cùm phanh giúp tăng lực ép từ má phanh lên đĩa phanh, giúp tạo ra tổng lực phanh lớn hơn. Tuy nhiên, tăng lực phanh lớn chưa hẳn đã tốt nếu nó vượt quá mức giới hạn và gây bó phanh. Việc tăng lực ép từ má phanh lên đĩa phanh sẽ làm tăng nhanh quá trình mài mòn, dẫn đến làm giảm tuổi thọ hệ thống phanh. Để khắc phục điều này, các kỹ sư đã tăng đường kính của đĩa phanh lên, đồng thời tăng diện tích tiếp xúc của má phanh với đĩa phanh. Chính việc này giúp cho lực phanh trải đều trên diện tích lớn hơn, dẫn tới áp suất đặt lên đĩa phanh nhỏ lại. Lợi điểm là sẽ giúp tăng khả năng giải nhiệt của đĩa phanh hơn.

Hầu hết các đĩa phanh được làm bằng thép carbon, vì nó cho khả năng chịu nhiệt và mài mòn tốt trong suốt quá trình phanh, thậm chí nó có thể nóng đỏ lên nếu có đủ năng lượng phanh. Nếu nhiệt độ lên quá cao, chất liệu ma sát trên má phanh có thể bị thăng hoa (chuyển đột ngột từ trạng thái rắn sang trạng thái khí), tạo ra một lớp màng đệm giữa đĩa phanh và má phanh như một dạng bôi trơn. Điều này làm giảm hiệu năng phanh của hệ thống. Để khắc phục điều này, đĩa phanh làm từ hợp chất gốm-carbon đã ra đời. Hệ thống mới này có khả năng chịu nhiệt gấp 2 lần so với kiểu thiết kế đĩa thép-carbon.

Bạn cảm thấy bài viết hữu ích?

Bài viết nổi bật

Chả thấy so sánh hơn kém nhau như thế nào. Vẫn chỉ là giới thiệu chung chung về 2 loại

14:24:27 01/04/2016


Quý khách có nhu cầu tìm hiểu thông tin chi tiết và lái thử các dòng xe KIA xin vui lòng liên hệ theo số điện thoại : 0934091193 ( HUY ) .
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách .

22:04:55 05/01/2016


Quý khách có nhu cầu tìm hiểu thông tin chi tiết và lái thử các dòng xe KIA xin vui lòng liên hệ theo số điện thoại : 0934091193 ( HUY ). Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách . :) :) :) .

21:37:34 05/01/2016


Loading...

Bài viết mới nhất

  • Sơn Vinh

    Bài viết: 75

    Các lỗi thường gặp trên Honda CR-V

    08:33 AM 16/11/2019
    191
    Thời gian vừa qua, người dùng Honda CR-V liên tục gặp những sự cố khác nhau. Tuy nhiên Honda CR-V vẫn đạt doanh số khá cao. Vậy các lỗi thường gặp trên Honda CR-V là gì và có nghiêm trọng?
  • Sơn Vinh

    Bài viết: 75

    Các lỗi thường gặp trên Ford EcoSport

    09:01 AM 12/11/2019
    526
    Là dòng xe khai sinh phân khúc SUV đô thị cỡ nhỏ, Ford EcoSport từng được đông đảo khách hàng lựa chọn. Dù khá nhiều đối thủ ra mắt, Ford EcoSport vẫn vững vàng ở vị trí đầu bảng. Tuy nhiên điều này không đồng nghĩa đây là một chiếc xe lành tính.
  • Sơn Vinh

    Bài viết: 75

    Các lỗi thường gặp trên Mazda CX-5

    15:27 PM 07/11/2019
    535
    Trong phân khúc SUV/Crossover tầm trung, Mazda CX-5 cùng với Honda CR-V là hai đối thủ so kè nhau quyết liệt vị trí ông vua của phân khúc. Nếu Honda CR-V liên tục mắc các lỗi nghiêm trọng, thì Mazda CX-5 lại có lịch sử triệu hồi khá sạch tại thị trường Việt Nam.
  • Sơn Vinh

    Bài viết: 75

    Các lỗi thường gặp trên Hyundai Grand i10

    14:13 PM 21/10/2019
    1330
    Hyundai Grand i10 là ông vua của phân khúc xe hạng A tại thị trường Việt Nam, khi doanh số mẫu xe này lớn gấp 2 – 3 lần so với phần còn lại của phân khúc. Nhưng bán chạy không đồng nghĩa với sự hoàn hảo, mẫu xe này vẫn thường xuyên gặp những lỗi vụn vặt, và thậm chí phải triệu hồi vì những lỗi nghiêm trọng.
  • Widowmaker

    Bài viết: 11

    Tổng hợp các lỗi thường gặp trên Hyundai Accent, Honda City và Toyota Vios

    13:34 PM 05/09/2019
    2161
    Phân khúc sedan hạng B tại Việt Nam đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt từ nhiều tên tuổi lớn nhỏ. Tuy nhận được sự đầu tư lớn từ các hãng nhưng các mẫu xe vẫn còn đó những chứng “bệnh” có thể khiến nhiều khách hàng khó chịu. Trong bài viết này, danhgiaXe sẽ tổng hợp một số nhược điểm chung cũng như các lỗi thường gặp trên ba dòng xe phổ biến thuộc phân khúc sedan hạng B tại Việt Nam là Hyundai Accent, Honda City và Toyota Vios.
  • Quang Thien

    Bài viết: 48

    Tổng hợp những lỗi thường gặp trên Hyundai Elantra, Kia Cerato và Mazda 3

    13:11 PM 18/02/2019
    11337
    Trong dây chuyền sản xuất và lắp ráp ô tô ở quy mô công nghiệp, không thể tránh khỏi một vài (hoặc hàng loạt) xe gặp lỗi kỹ thuật. Dưới đây là những lỗi được tổng hợp từ những người dùng thực tế của các mẫu xe trên để mang đến cho độc giả cái nhìn khách quan hơn về mẫu xe mình quan tâm.
  • Hữu Đô Nguyễn

    0945979600

    Bài viết: 226

    Những lý do khiến đèn check engine bật sáng

    10:16 AM 31/12/2018
    37638
    Đèn check engine bật sáng khi khởi động và vận hành có nghĩa là xe của bạn đang gặp trục trặc ở hệ thống điều khiển. Bài này danhgiaXe sẽ giúp bạn tìm hiểu về nguyên nhân.
  • Vu Quang Viet

    0907 741 14

    Bài viết: 23

    Những lưu ý đặc biệt về dây cu-roa trên xe cũ

    11:47 AM 29/12/2018
    42007
    Sau "thời đại" xích cam từ những năm 80, dây đai cam thay thế cho xích cam và ngày càng được sử dụng rộng rãi phổ biến, bởi dây curoa chạy êm hơn xích cam, nhất là đối với những xe nhỏ.
  • Blue

    Bài viết: 442

    Cách kiểm tra và bảo dưỡng hệ thống phanh

    14:18 PM 28/12/2018
    4677
    Việc kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống phanh cần được thực hiện thường xuyên nhằm đảm bảo sự an toàn cho người cầm lái và những người xung quanh.
  • Blue

    Bài viết: 442

    Cách chẩn đoán nhanh nguyên nhân khiến ô tô không khởi động được

    10:56 AM 24/12/2018
    6868
    Việc nhận biết nguyên nhân khiến ô tô không thể khởi động được sẽ trở nên nhanh chóng và dễ dàng hơn nếu bạn bỏ túi một số kinh nghiệm dưới đây.